Fred Nijhuis

Your favorite Dutch wine writer

Wijnen uit de Monferrato heuvels

Monferrato Press Tour; 22-23-24 oktober 2018

José van Eijk bezocht onlangs de heuvels van Monferrato om er nader kennis te maken met 'la barbera', verschillende producenten en nog veel meer.

De heuvels en wijngaarden van de Langhe-Roero en Monferrato in Piëmonte werden in 2013 door Unesco aangemerkt als Werelderfgoed. Wie door dit prachtige gebied reist en het natuurschoon, de cultuur en de geschiedenis van de wijn in dit rurale landschap ziet en proeft, weet direct waarom; het is zonder twijfel een indrukwekkende en unieke streek. José van Eijk bezocht het gebied op uitnodiging van het ‘Consorzio Barbera d’Asti e Vini del Monferrato’ en tekende namens NCS de volgende ervaringen op.

Barbera
Tijdens het bezoek, stond de barbera centraal, maar was er uiteraard ook volop ruimte voor andere wijnen. Hoewel het wijnareaal de laatste jaren gestaag afneemt (momenteel een kleine 18.000 ha), is de barbera nog altijd de meest geëxporteerde wijn van Piëmonte. In 2008 was 44% bestemd voor buitenland, in 2014 groeide de export naar 49,5%. Het bewaken van de kwaliteit en de promotie van de wijnen behoort tot de taken van het Consortium dat al in 1946 werd opgericht. Destijds waren er 7 leden, tegenwoordig zijn dat er 290 met 313 geassocieerde bedrijven. Er zijn 13 beschermde denominaties; 3 DOCG’s (Barbera d’Asti, Nizza en Ruchè di Castagnole Monferrato) en 10 DOC’s (Albugnano, Cortese dell’Alto Monferrato, Dolcetto d’Asti, Freisa d’Asti, Grignolino d’Asti, Loazzolo, Malvasia di Castelnuovo Don Bosco, Monferrato, Piemonte en Terre Alfieri). Zeven daarvan zijn bovendien onderworpen aan strikte regels conform het Erga Omnes principe (Barbera d’Asti, Freisa d’Asti, Dolcetto d’Asti e Cortese dell’Alto Monferrato, Loazzolo, Terre Alfieri en Albugnano), waarbij de bijna 2500 wijnboeren allen bijdragen aan de promotie en verdere bescherming van deze wijnen.

Onderzoek
In samenwerking met de universiteit van Turijn werkt het consortium momenteel aan twee projecten; Intelflavi om de ‘flavescenza dorata’ te bestrijden en ‘wildvine’, waarbij onderzoek wordt gedaan naar inheemse gistsoorten om te bewerkstelligen dat de wijnen ook daadwerkelijk 100% streekgebonden zijn. Ook volgen ze de oogsten om de levensfases van de  Barbera wijnstokken beter te kunnen begrijpen en hun gezondheid en kwaliteit voor de toekomst veilig te stellen.

Populair
Het is niet verwonderlijk dat de barbera erg geliefd is, zowel bij wijnboeren als consumenten in binnen- en buitenland. De wijnboeren kunnen vertrouwen op een constante opbrengst van goede kwaliteit en verschillende vinificatiemethoden toepassen om allerlei consumenten op hun wenken te bedienen. Rijping op staal geeft frisse fruitige wijnen die snel gedronken kunnen worden, rijping op eiken (vaak voor de superiore en riserva) geeft complexere wijnen die ook langer bewaard kunnen worden voor consumptie op een later tijdstip. Deze variatie in stijlen maken de wijnen heel veelzijdig en geschikt voor zowel alledaags gebruik als spannende wijn-spijscombinaties, thuis of in de horeca.

Tour
Seminars en bezoeken aan enkele producenten maakten het mogelijk om de nieuwe ontwikkelingen in de praktijk te zien en de verschillende smaakstijlen te ontdekken.

L’Armangia
L’Armangia, wijnmakers sinds 1850, is een ware barbera-specialist, maar ook overtuigd van de kwaliteiten van Piemontese chardonnay. Wijnmaker Ignazio Giovine stimuleert biodiversiteit en richt zich op wijnen met zo min mogelijk sulfiet. Afhankelijk van het druivenras streeft hij naar 30 tot 100 ppm, 15 tot 55% onder het wettelijk toegestane gehalte. Geproefd werden o.a. de 2015 Titon, L’Armangia, Nizza Riserva DOCG en de 2015 Vignali L’Armangia, Nizza Riserva; diepgekleurde, volle, krachtige wijnen mét de elegantie die een fraaie barbera kenmerkt.

Cascina Castlet
Maria Borio, eigenaresse van Cascina Castlet, is 20 jaar bezig geweest om de uvalino geregistreerd te krijgen, het unieke inheemse druivenras waarvan iedere wijnboer wel een rij in zijn wijngaarden had staan. Wijn ervan werd gezien als iets speciaals, alleen weggelegd voor de rijken en vaak cadeau gegeven aan notabelen, zoals de dokter of de burgemeester. Sinds 2012 is het een wettelijk erkend druivenras en heeft Maria er zelfs een behoorlijk stuk van de wijngaard mee beplant. Ze maakt er o.a. de Uceline, Monferrato Rosso DOC van, een 100% Uvalino waarvan de trossen ruim 1 maand zijn gedroogd en de wijn 18-20 maanden rijpt in tonneaux. De 2012 is heel aromatisch met  een overweldigend parfum van rozen en viooltjes; een fruitbom met fraaie vulling en prachtige balans met een geheel eigen karakter. Verder zijn bij Cascina Castlet druk in de weer met het bouwen van een Bed & Breakfast, die naar verwachting voorjaar 2019 klaar zal zijn.

Cascina Lana
Cascina Lana werd in 1937 door Davide Baldizzone opgericht en was destijds 4 hectare groot. Door stukken aangrenzende grond te kopen is het inmiddels uitgegroeid naar 20 hectare en in 1981 gaf Davide het stokje door aan zijn zoon Nino en diens vrouw Graziana. Giorgia Turco is hier de wijnmaakster; al vanaf haar achtste jaar loopt ze door de wijngaard en heeft zich ontwikkeld tot een wijnmaakster met lef. In opdracht van Nino heeft ze bijvoorbeeld een Barbera Frizzante ontwikkeld die aantoont hoe veelzijdig de barbera is. Ook vermeldingswaardig is de 2017 Cascina Lana, Piemonte Grignolino DOC, gemaakt van 100% grignolino, de druif die zo vaak wordt ondergewaardeerd. Het is een prachtige wijnen, zeer verfijnd en aromatisch in de neus met tonen van bloemen en zacht rood fruit en zowel elegantie als kracht in de mond.

Tenuta Olim Bauda
Ook hier een prachtig familiebedrijf, bestierd door de gebroeders Dino en Gianni en hun zus Diana Bertolino. Tenuta Olim Bauda heeft in de loop der jaren vele prijzen in de wacht gesleept o.a. voor hun La Nizza en Le Rochet, wijnen met een voorbeeldige prijs-kwaliteit verhouding. Tijdens het proeven maakt vooral de 2015 Nizza DOCG veel indruk met een combinatie van mooi rijp fruit, fraîcheur, goed houtgebruik (30 maanden in grote vaten) en een fraai zilt accent.

Castello di Neive
Wanneer je het terrein van Castello di Neive oploopt, waan je je terug in de tijd. Het kasteel is recentelijk gerestaureerd en in de kelders kunnen de wijnen met behulp van de nieuwste technieken worden gemaakt en zorgvuldig rijpen volgens oude tradities. Buiten kijk je van bovenaf uit over de wijngaarden, een ware lust voor het oog. Oenoloog Claudio Roggero liet diverse wijnen proeven, waaronder een nog altijd mooie 1999 Arneis en spannende 2016 Langhe Riesling.

Villa Giada
Als laatste werd Villa Giada bezocht, het familiebedrijf dat nu onder leiding staat  van Andrea Faccio, de bevlogen wijnmaker die traditie en innovatie graag samenbrengt. Zo is hij samen met de universiteit van Genua (en circa 30 collega’s) betrokken bij de ontwikkeling van een keramieken wijnvat door Clayver. De bolvormige containers kunnen qua poreusheid worden aangepast aan de persoonlijke wensen van de producenten en stellen deze in staat de vinificatie beter te beheersen dan bij anfora’s en ook barriques. Keramiek blijkt namelijk stabieler, zeer gemakkelijk te onderhouden en bovendien vrijwel oneindig lang te gebruiken. Ze zijn vooral geschikt voor wijnen die gebaat zijn bij een rijping ‘sur lie’, zoals die van chardonnay, timorasso, nascetta en arneis. Voor barbera is rijping sur lie ongeschikt. omdat zich er dan afwijkende aroma’s ontwikkelen. De wijnen van Andrea Faccio zijn een aanrader, net als zijn ‘agriturismo’ Cascina Dani mét restaurant in Agliano Terme. Het is nog altijd jammer dat importeur Kwast maar enkele wijnen van Villa Giada in het assortiment heeft opgenomen. De 2016 Dedicato, Villa Giada, Nizza DOCG is bijvoorbeeld een wijn die in geen enkele kelder mag ontbreken.

Deel dit bericht:

Facebook
Google+
Twitter
LinkedIn