Gavi - Gran Tour 2026; door Guus van Otterloo
Gavi, wie kent het niet? Cortese uit Zuid-Piëmonte, droog, fris wit….
-Stop!-
De vraag moet zijn ‘Gavi, wie kent het écht?
Guus van Otterloo liet zich onlangs namens NCS vier dagen lang onderdompelen in Gavi en ontdekte dat de wijn véél meer te bieden heeft dan ‘droog, fris wit’. Zijn verslag van de Gavi – Gran Tour 2026, georganiseerd door het Consorzio Tutela del Gavi voor een klein aantal Europese wijnjournalisten.
Bijzonder
In elk wijngebied dat ik bezoek stel ik mij de vraag waarin het zich onderscheidt van andere wijngebieden. In dit geval: wat maakt Gavi bijzonder?
Na vier dagen proeven, praten en observeren heb ik het antwoord gevonden: alle producenten en betrokkenen stellen het gemeenschappelijk belang van ‘het merk Gavi’ voorop, níet hun eigen belang. Ze stralen uit ‘we hebben elkaar nodig’ en ‘samen zijn we sterk’. En ‘alleen zó kunnen we ons staande houden in de uitdagende wereldmarkt van goede, droge, betaalbare witte wijn’. Samenwerking binnen een appellation heb ik vaker gezien, maar op dit niveau ben ik het op mijn reizen niet eerder tegengekomen.
‘Leuk’, denkt u, en direct daarna: ‘maar kun je dat ook proeven’?
Mijn antwoord is: ja, dat proef je! Van zo’n 60 producenten proefde ik 120+ wijnen, ik bezocht 8 domeinen en praatte met zeker 30 wijnmakers. Op basis daarvan kan ik zeggen dat het gemiddelde niveau van Gavi hoog én constant is, en dat iedereen zijn of haar uiterste best doet om kwaliteit te leveren. Dat geldt zowel voor de adel in hun grote villa’s als voor de kleine producenten en de werknemers van de lokale coöperatie. Het maakt ook niet uit op welke manier er gewerkt wordt. Klassiek, biologisch, biodynamisch of ‘natuur’: de neuzen staan dezelfde kant op. Daarom hou ik van Gavi, van de wijn en ook van de mensen die met hun collectieve koppigheid strijden voor hun plek op het wereldwijntoneel. Dat doen ze met hart, ziel en passie. Dat doen ze overtuigend en goed!
Feiten en informatie
DOCG Gavi
- Locatie: het uiterste zuidwesten van Piëmonte tegen Ligurië aan. De rijke adel en handelaren van Genua (op maar 45 km afstand) hadden in deze streek eeuwenlang de touwtjes in handen.
- Oppervlakte wijngaarden: 1600 ha.
- Druif: 100% Cortese.
- Jaarlijkse productie: 14.000.000 flessen.
Cortese is een productieve druif, 80hl/ha is geen uitzondering. - Export: meer dan 90% wordt geëxporteerd, waarvan 60% naar de UK(!).
De wijnen.
- Gavi is voor 99% stille, droge witte wijn, koel vergist op RVS en ideaal voor de zomer. Denk voor de meeste Gavi’s aan licht, fris met wat peer, appel en amandelbitter.
- Vaak maar 12,5% en bedoeld om in het jaar na de oogst te drinken.
- Het tweede niveau bestaat uit kelderselecties of ‘single vineyard’ wijnen. Deze wijnen bieden meer complexiteit. Ze zijn afkomstig van de beste gronden, de oudste stokken en zijn vaak gemaakt met een lager rendement. Dit zijn de Gavi’s met de meeste inhoud. Met wat rijping bouwen de zuren af en neemt de gastronomische inzetbaarheid toe. Bewaar ze niet te lang, een of drie jaar is meestal genoeg.
- Er bestaat Gavi Riserva, die pas een jaar na de oogst op de markt komt.
- Tenslotte is er frizzante en mousserende Gavi, zowel charmat als metodo classico. Castello di Tassarolo maakt zelfs een pet-nat.
- Naast RVS-tanks zie je in sommige kelders ook barriques en amfora’s. Met barriques is grote voorzichtigheid geboden: cortese is een delicate druif.
Terroir en topografie: 11 comuni, 3 terroirs.
* In het noorden overheerst rode, ijzerhoudende klei. Dit is het warmste deel van Gavi. Hier hebben de wijnen het meeste kracht en structuur, en zijn de zuren relatief mild. Comuni: Novi Ligure, Tassarolo, Francavilla Bisio, Capriata d’Orba, Pasturana.
* Het centrale deel kent gevarieerde bodems van zowel marine als alluviale herkomst. Een band witte, kalkhoudende klei loopt van oost naar west, van Serravalle Scrivia via het stadje Gavi naar San Cristoforo. Daarbuiten vindt veel variatie met soms ook wat rode klei. Vaak groeien de druiven op terrassen. De topwijnen uit dit deel bezitten een mooie balans tussen structuur en knisperende frisheid die met name in de zomer zeer aangenaam is.
Dorpen: naast de drie bovengenoemde comuni ook nog Carrosio en Parode Ligure.
* In het zuiden liggen op 400 tot 1000m de hoogste en steilste wijngaarden van Gavi. Hier beginnen de Apennijnen en ‘s zomers heeft de wind vanuit de Middellandse Zee een verkoelende invloed. Bodem en microklimaat zorgen voor wijn met frisse zuren. Perfect als aperitief en als begeleider van schaal- en schelpdieren. De wijngaarden liggen behoorlijk verspreid in deze regio, er is zeker geen sprake van monocultuur. Comune: Bosio.
Aanbevolen producenten.
- Frisse, lichte stijl: Ernesto Picollo, Broglia, Castellari Bergaglio, La Chiara, Roberto Sarotto, Tenuta La Giustiana, La Ghibellina, Nicola Bergaglio.
- Iets krachtiger stijl: Il Poggio, La Raia, Broglia, La Chiara, Giordano Lombardo, Biné, Magda Pedrini.
- Gavi Metodo Classico: La Mesma.
- Gavi met lichte houtrijping: Marchese Raggio.
- Biodynamisch en natuurwijn: Castello di Tassarolo, Cascina delle Monache.
Conclusie:
Gavi is een prachtig, historisch wijngebied en als zodanig een bezoek meer dan waard. De van Cortese gemaakte witte wijn is meestal droog, fris en een prima aperitief. Betaalbaar bovendien. Hogere cuvees kunnen 2-4 jaar rijpen en winnen dan echt aan complexiteit. Dat maakt ze gastronomisch zeer interessant, in de horeca maar ook thuis.
