Valdarno di Sopra
What’s in a name?
Toscane is het thuisland van verschillende wereldberoemde wijnen zoals Bolgheri, Brunello di Montalcino, Chianti Classico en Vino Nobile di Montepulciano. De naam Toscane verkoopt zo goed, dat veel wijnen niet meer nodig hebben dan de vermelding Toscana IGT om de aandacht van pers, handel en consumenten te trekken. Toen AcquaPanna besloot om Toscane duidelijk op het etiket te vermelden en er de kenmerkende cipressen aan toe te voegen, steeg de omzet aanzienlijk. What’s in a name? Well, a lot…
Naam
Toscaanse regio’s met een eigen naam, hebben het niet altijd even gemakkelijk. Namen als Rùfina, Pisa, Carmignano zijn al eeuwen bekend en worden beslist gerespecteerd, maar hebben (nog) niet het illustere imago van voornoemde collega’s. In het westen van Toscane, vinden we een regio die wereldberoemd is gemaakt door niemand minder dan Leonardo da Vinci. Op de achtergrond van zijn onvolprezen Mona Lisa is namelijk een brug te zien, waarschijnlijk de Romito di Laterina, één van de 7 bruggen over de rivier de Arno tussen Arezzo en Florence.
Keizerlijk
De Vinci had in plaats een brug ook een wijnvat kunnen schilderen, want wijnbouw was in deze tijd al een eeuwenoud ambacht. Al vóór onze jaartelling was er al sprake van goede wijn in deze regio, zoals o.a. door Plinius de Oudere in zijn Naturalis Historia werd beschreven. In 1716 werd het gebied ook opgenomen in het Decreet van Cosimo III De’ Medici, die de grenzen van het gebied vastlegde waar de kwaliteitswijn Chianti gemaakt mocht worden. In de loop van de tijd verdween de regio echter uit het zicht van velen, het gevolg van oorlogen, de phylloxera-ramp en daarop volgende economische malaise. Zoals altijd, worden er ook in moeilijke omstandigheden weer nieuwe initiatieven ontplooid. Zo plantte Prins Amedeo van het huis Savoy-Aosta er in 1935 een nieuwe wijngaard aan na de overwinning van Italië op het keizerrijk Ethiopië. De wijngaard (nu onderdeel van wijnhuis Sette Ponti) draagt de naam “Vigna dell’Impero” en de wijn van deze wijngaard behoort al geruime tijd tot mijn persoonlijke favorieten.
Druiven
Eén van de redenen waarom Plinius de regio roemde, was de verscheidenheid aan druivenrassen. Ook nu nog treffen we er diverse aan, ook al omvat Valdarno di Sopra slechts 300 ha aan wijngaarden. Onder de witte druiven vooral Malvasia Bianca Lunga, Incrizio Manzoni, Orpicchio en Trebbiano Toscano en uiteraard ook Chardonnay, Sauvignon Blanc en Viognier. Qua blauwe druiven treffen we er de inheemse Foglia Tonda, Ciliegiolo, Canaiolo Nero, Malvasia Nera, Pugnitello en uiteraard Sangiovese aan, naast internationale rassen als Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon, Merlot, Pinot Nero, Petit Verdot, Syrah en natuurlijk de Caberlot.
Dit aanbod aan druiven geeft een mooie diversiteit aan wijnen, zowel wit als rosé en rood, droog en zoet en niet alleen stil, maar ook mousserend. Voeg daar verschillende stijlen en technieken van wijnmaken aan toe (inclusief het gebruik van terracotta anfora’s) en je krijgt een brede variatie aan wijnen, vrijwel alles biologisch, kenmerkend voor de Valdarno di Sopra. Wereldwijd zijn enkele van deze wijn al doorgedrongen tot de absolute top, met fraaie waarderingen voor o.a. de Oreno van Sette Ponti, de Caberlot van Podere Il Carnasciale, de Nitrito van Il Borro en de Galatrona van Petrolo.
Valdarno di Sopra day
Begin dit jaar was ik weer te gast van het Consorzio Valdarno di Sopra DOC en proefde ik er tientallen wijnen. Ik had uiteraard gepast respect voor ‘de grote jongens’, maar opvallend genoeg genoot ik misschien nog wel meer van verschillende minder bekende wijnen, zoals de Pipillo (Foglia Tonda) van Fattoria Bellosguardo, de Sangiovese van Sortito, de Pugnitello van het gelijknamige domein en de Trebbiano van Tenuta Scrafana. Heerlijke, eerlijke wijnen zonder poespas, maar mét karakter.
Als het een beetje meezit, organiseer ik later dit jaar een workshop met wijnen uit de Valdarno di Sopra. Zodra e.e.a. bevestigd is, laat ik dit uiteraard weten. Meedoen zal beslist de moeite waard zijn! Valdarno di Sopra komt graag over de brug met karaktervolle wijnen.
