PR Vino, wijnen met een ziel (deel 1 van 3)
Het leven is hard en onrechtvaardig.
Zo moest ik enige tijd geleden op reis met Riccardo Gabriele, eigenaar van PR Vino, een man met een hart voor wijn, een visie met betrekking tot communicatie en marketing en een liefhebber van wijnen met een ziel. We bezochten vier van zijn relaties, waarvan er twee al op mijn lijst met favoriete wijnhuizen stonden en de laatste een zeer fraaie aanvulling bleek. U begrijpt het al, het was afzien…
Terenzuola
We begonnen onze korte reis bij Terenzuola, de producent met wijngaarden in zowel de Toscaanse Colli di Luni als Cinqueterra, net over de grens in Ligurië. Ik trof eigenaar Ivan Giuliani in één van zijn wijngaarden, druk bezig met een grondboor om palen te plaatsen voor zijn druivenranken; duidelijk geen man die alleen maar delegeert. Hoewel hij ook te boek staat als de wijnmaker van Terenzuola, wordt hij in de kelder bijgestaan door Marco Zito, in 2025 door Gambero Rosso uitgeroepen tot “Jonge wijnmaker van het Jaar”. Een team met zowel jeugdige elan, als visie, kennis en ervaring dus!
Vermentino
Giuliani, geboren in Piëmonte, startte Terenzuola in 1993 en breidde het domein in de loop van de jaren uit tot de circa 22 ha die het domein nu omvat. Zijn laatste aanwinst is een wijngaard in Boca, de regio waar zijn wieg ooit stond en hem nog altijd intrigeert. Giuliano houdt wel van een uitdaging en richtte zich aan het begin van zijn leven als wijnmaker op de vermentino, een druif met een lastig imago. De meeste wijnhuizen nemen de vermentino niet bepaald serieus en gebruiken hem om weinig inspirerende, alledaagse wijnen te maken. Als ik in het gezelschap van vrouwen ben, dan mag ik de vermentino graag omschrijven als een man. In principe heb je er niks aan, want hij ligt de hele dag op de bank naar voetbal te kijken, maar als je hem echt aan het werk zet, dan kan hij best nuttig zijn (mannen schudden dan meestal meewarig het hoofd…). Met de juiste motivatie in de wijngaard en kelder is de vermentino dan ook een druif die geweldige wijnen kan voortbrengen zoals o.a. in Toscane, Ligurië, op Corsica en in de Provence wordt bewezen. Vooral in gebieden met steile hellingen aan de kust, geniet de druif van extra veel zonlicht en de frisse zeelucht die wijnen met diepgang, complexe aroma’s en lengte geeft, zoals de 2016 Fosso di Corsano van Terenzuola bewijst. Voor het beste resultaat moet hij zeker 3 keer door de wijngaard om telkens de beste druiven te oogsten. Nog een reden waarom je direct begrijpt waarom voor zijn wijnen iets meer mag betalen, waarbij je gelukkig vooral voor de wijn betaalt en niet voor de marketing van een etiket. Voor Giuliani komen de beste klonen vermentino overigens uit zijn eigen wijngaarden en van Corsica. Hoewel die van Sardinië daar geweldige wijnen geven, bleken niet goed te aarden aan de Toscaanse kust. In de Colli di Luni beschikt Giuliani over maar liefst 16 percelen (in totaal slecht 1,5 ha), allen beplant met diverse klonen vermentino uit zijn eigen wijngaarden. Hij maakt er o.a. zijn I Pini di Corsano van, waarbij de opvoeding in RVS de wijn heel puur houdt en de rijping sur lie hem een krachtige structuur geeft. Ik kreeg visioenen van kreeft van de bbq toen ik de 2024 proefde…
Pre-phylloxera
Giuliani beschikt ook over trebbiano, moscato, malvasia, durella, verdella, albarola, massereta (alias barsaglina) en wat vermentino nera, de laatste een druif waarvan wordt verondersteld dat het een mutatie (of familie) is van de witte vermentino. Hij gebruikt hem o.a. voor zijn heerlijk doordrinkbare La Nerine en de meer stevige Forma Alta, voor een deel gemaakt van druiven die aan ongeënte pre-phylloxera planten groeien. Bijzonder is ook zijn respect voor de canaiolo nera, een druif die na de phylloxera-ramp vrijwel geheel verdween in de regio, omdat hij niet goed te combineren bleek met Amerikaanse onderstokken. Giuliani maakt zijn Merla van 95% canaiolo (en 5% barsaglina) in dit geval de canaiolo a raspo rosso, stokken afkomstig van een pergola gesnoeide wijngaard met oude pre-phylloxera ranken. Opvoeding in grote vaten van Slavonisch eiken houdt de wijn heel natuurlijk en verteerbaar. Veel flessen maakt hij niet, want deze canaiola levert maar 120 gram druiven per plant op, een vijfde van bijvoorbeeld sangiovese.
Cinqueterre
Net als in de regio Candia in de Toscaanse Colli Apuani nabij de marmergroeven (en grotten) van Massa-Carrara wordt in Cinqueterre al duizenden jaren wijn gemaakt. De steile hellingen met hun terrassen leveren ook hier mooie wijnen op, vooral van albarolo, bosco, vermentino en ruzzese. De stijl van de Cinqueterre van Terenzuola is stevig met een fijn bitter en dat maakt hem een uitstekende begeleider van allerlei gerechten. Minstens zo gastronomisch is de Permano, vernoemd naar zijn vader. De wijn is een blend van vermentino en trebbiano met allerlei andere druivenrassen en dat in combinatie met een opvoeding in keramische vaten geeft hem een lekker eigenwijs karakter dat ook (vooral?) in de winter het goed doet aan tafel. Geen zomers terraswijntje, maar een volwassen witte wijn met een oranje accent.
Sciacchetrà
Noem je Ligurië en Cinqueterre, dan kun je op het gebied van wijn niet om de Sciacchetrà heen. Deze eeuwenoude zoete wijn is een specialiteit in de regio en wordt niet zonder reden aanbeden door velen. Meer dan 2000 jaar geleden werd hij al gemaakt door de Grieken en de Romeinen in de streek, om daarna niet of nauwelijks uit de Italiaanse wijnbouw geschiedenis te verdwijnen. Natuurlijk, de productie is zeer beperkt en de decennia na 1900 met natuurlijke, economische en menselijke rampen hebben ook hier hun sporen nagelaten, maar de wijn is nog altijd een klein, maar zeer gewaardeerd juweel in de Italiaanse wijnwereld. Ivan Giuliani maakt hem sinds 2006, hoewel niet elk jaar en slechts in hele kleine hoeveelheden. Omdat de tot 100 dagen ingedroogde druiven niet meer dan 15% wijn opleveren, heeft hij meestal niet meer wijn om 2 of 3 demi-johns te vullen. De 145 gram per liter restzoet wordt mooi in balans gehouden door de hogere zuurgraad van de druiven, een blend van bosco, vermentino, albarola en ruzzese. Een mooi voorbeeld van ‘ik snoep de fles leeg’ wijn; lekker op een rustig moment met wat kaasjes, fruit en goed gezelschap, hoewel dat laatste niet perse nodig is 😉
Boca
Nieuw is het project van Ivan met zijn neef Davide. Samen maken ze in de Piëmontese heuvels van de DOC Boca fraaie wijnen van de nebbiolo, geïnspireerd op de vriendschap met- en de wijnen van Christophe Künzli, eigenaar van het wijnhuis le Piane, beschouwd als de redder en ultieme pionier van de regio. Hoewel Ivan veel respect heeft voor zijn geboortegrond, staat hij toch liever op de schist aan de kust dan in de klei van Boca, zo heeft hij lachend toe. Van de 2 wijnen die hij er maakt is de Controdine (vrij vertaald: kom terug) een typische ‘de fles gaat leeg’ wijn; soepel, vriendelijk, sappig, fruitrijk en vooral heel doordrinkbaar. Zijn 2022 Boca (slechts 1200 flessen) is gemaakt van 95% nebbiolo, aangevuld met 5% vespolina. Opvallend is de frisheid van de wijn, dit ondanks het feit dat de druiven pas op 14 oktober werden geplukt en bijna overrijp waren. Het is een echte Boca; een wijn met structuur, de typiciteit van de nebbiolo met zijn overtuigende finesse en heerlijk verteerbaar. Weer zo’n fles die leeg is voor je er erg in hebt, een beter compliment aan de wijn dan een zootje punten. Met Gabriele sprak ik uitgebreid over de zinloosheid van de meeste professionele boordelingen van wijn; pointless points en proefnotities die niemand leest of begrijpt. Op grond van ons gesprek stelt hij een nieuwe schaal voor: niet gebaseerd op punten, maar op tijd. Deze fles gaat leeg in 10 minuten, 30 minuten of juist…. niet. Het is maar een idee 
Voor meer informatie over Terenzuola, klik HIER
Terenzuola wordt in Nederland vertegenwoordigd door SoloVino
Binnenkort een verslag van de bezoeken aan Monchiero en Giacomo Fenocchio in Piëmonte en Rosset in de Valle d’Aosta.
