Fred Nijhuis

Your favorite Dutch wine writer

NCS werkt graag samen met:

Workshops Vulkanische wijnen

Workshop vulkanische wijnen

Vulkanische wijnen hebben een magisch imago, een combinatie van brute, natuurlijke krachten en intrigerende, ongeëvenaarde subtiliteiten. De energie van vulkanen is te proeven in de spanning van de wijnen, de complexiteit van de vulkanische bodem in hun finesse.

Workshops
Hoe beroemd vele vulkanen ook zijn, er is nog veel onbekend over de vele bijzonderheden, inclusief hun effect op de wijnen. Fred Nijhuis verdiepte zich al jaren geleden in deze materie, o.a. vanwege de master classes die hij mocht begeleiden met professor Attilio Scienza, een ware autoriteit op dit gebied. Zijn kennis en ervaring resulteerden in verschillende educatieve proeverijen over vulkanische wijnen, o.a. met die van de befaamde Etna op Sicilië in een hoofdrol.   

Speciaal voor een select gezelschap professionals uit de Nederlandse wijnwereld, organiseert Fred Nijhuis in samenwerking met Vulcanic Agriculture of Europe en communicatiebureau WellCom twee nieuwe workshops gewijd aan producten van vulkanische bodems. Deze keer worden niet alleen wijnen uit Soave en Lessini Durello geproefd, maar ook van het Griekse eiland Santorini. Als extra verrassing wordt er ook Monte Veronese kaas geserveerd.

Tijdens de workshops wordt toegelicht wat vulkanische terroir nu precies inhoudt en wat het effect op de wijnen is, mede gebaseerd op recente ervaringen in de betreffende regio’s. Om het nuttige met het aangename te verenigen, wordt er na de workshop een lunch aangeboden.

Om reistijden en -kosten voor velen te beperken, is gekozen voor twee bijzondere, gespreide locaties in Nederland: Rotterdam en Heelsum. In dit laatste stadje zijn we op woensdag 02 november te gast in toprestaurant De Kromme Dissel (* Michelin/15,5 Gault&Millau); in Rotterdam vindt de workshop plaats op 03 november bij Vineum, bekend als één van de beste wijnrestaurants in Nederland.

Voor beide dagen is het programma:

10.30-11.00: Ontvangst en registratie
11.00-12.30: Workshop
12.30-13.00: Korte pauze/aperitief
13.00-15.00: Lunch

De workshops zijn uitsluitend toegankelijk voor professionals, d.w.z. vertegenwoordigers van de Nederlandse pers, handel en horeca.

Per workshop is plaats voor 30 deelnemers, deelnemen kan door aanmelding per mail via fred@fred-nijhuis.nl.

Geïnteresseerd? Stuur dan zo spoedig mogelijk een mail, aanmelden kan tot 01 oktober 2022.

Aan deelname zijn in principe geen kosten verbonden, maar er kan sprake zijn van een ‘no-show’ vergoeding*.

* Bij een no-show of afzegging binnen 24 uur voorafgaand aan het betreffende evenement zonder valide reden, wordt een bedrag van € 50,00 in rekening gebracht.

Deel dit bericht:

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Chateau Montelena: sinds 1882, 1888, 1968, 1972, 1976 en 1982

Chateau Montelena: sinds 1882, 1888, 1968, 1972, 1976 en 1982

Ruben van Dam, directeur van Hosman Vins in Schiedam, staat al decennia bekend als liefhebber én kenner van Californische wijnen. Als hij hoort dat Bo Barrett van Chateau Montelena in Nederland is, twijfelt hij geen seconde en organiseert hij een memorabele lunch in restaurant Joelia by Mario Ridder in Rotterdam. Een grote reeks wijnen en een geweldige lunch later, zijn er maar 2 conclusies mogelijk: Chateau Montelena behoort met zijn wijnen nog altijd tot de absolute top in Californië, net als Joelia dat doet in de Nederlandse gastronomie.
napavalley.com

Sinds 1882
Toen Bo Barrett in 1972 als 20-jarige besloot om wijn te gaan maken in plaats van beton te storten, had hij nog geen idee dat Montelena en hijzelf zouden uitgroeien tot iconen in de wijnwereld. De basis voor dat succes werd echter gelegd door zijn vader Jim, die in 1968 samen met Ernest Hahn partner werd van Lee en Helen Paschich. Ze namen het in 1882 door Alfred L. Tubbs gevestigde Chateau Montelena over van het echtpaar Frank.

Overlevering
Tubbs koos voor een (ooit) 365 hectare groot domein in de gemeente Calistoga aan de voet van Mount Saint Helena in het noorden van de Napa Valley, onderdeel  van het ‎‎Mayacamas-gebergte‎. Vooruitstrevend als hij was, bouwde hij er in 1888 een stenen bedrijf, vormgegeven naar een Brits kasteel en een ondergrondse kelder in een heuvel naar andere Europese voorbeelden. In 1896 was zijn Tubbs Winery de zevende grootste wijnmakerij in de Napa Valley, maar door de drooglegging (ca. 1917-1933) kwam de commerciële wijnbouw er stil te liggen. Onder leiding van Chaplin, de kleinzoon van Alfred Tubbs, herstelde de productie zich voorzichtig, maar grote successen bleven uit. Wel gaf Chaplin het bedrijf in 1940 zijn huidige naam: Chateau Montelena Winery. De naam verwijst naar de Mount St. Helena (door de Kanamota, de oorspronkelijke bewoners, de Menselijke Berg genoemd) de berg met een vulkanische oorsprong en vijf toppen in ‎‎drie districten: ‎‎Sonoma‎‎, ‎‎Lake‎‎ County en Napa (de ‎‎Napa-rivier‎‎ ontstaat op de zuidoostelijke helling). Na het overlijden van van Chaplin in 1947 duurde het tot 1958 voor er weer serieus werd geïnvesteerd in Montelena, destijds door Yort Wing Frank en zijn vrouw Jeanie, die er vooral van hun pensioen wilde genieten en er ‘en passant’ de nog altijd te bewonderen Chinese tuin met het Jademeer aanlegden.

1976
Qua wijn begint was het wachten om Jim Barrett om de wijnen op het ooit door Tubbs beoogde kwaliteitsniveau te brengen. In 1972 maakte hij zijn eerste wijn na een rigoureuze renovatie van zowel de wijngaarden als de kelder in samenwerking met wijnmaker Miljenko ‘Mike’ Grgich, die in 1958 zijn geboorteland Kroatië verliet om het vak te leren van en met mensen als Lee Stewart (Chateau Souverain), André Tchelistcheff (o.a. Beaulieu Vineyards) , Robert Mondavi, Warren Winiarski (Stag’s Leap Wine Cellars) en Jerry Luper (Freemark Abbey en later Montelena). Als de 1973 Chateau Montelena Chardonnay in 1976 de eerste plaats voor zich opeist in de befaamde “Judgment of Paris” proeverij en werd geprefereerd boven beroemde witte Bourgognes als de Batard-Montrachet van Ramonet-Prudhon en Meursault Charmes van Roulot, staat vast dat de wijnen al direct tot de beste ter wereld behoren. NB. Omdat de eigen wijngaarden nog te jong waren, werd de wijn gemaakt van gekochte druiven uit voornamelijk de Russian River en Alexander Valley (beiden Sonoma County); slechts 3% was afkomstig uit de Calistoga, de noordelijke AVA van de Napa Valley bij Chateau Montelena zelf. Voor Bo Barrett zijn de succes uit het verleden interessant en leuk, maar ook niet meer dan dat; ze zijn het verleden. Desalniettemin is de betreffende 1973 Chardonnay is opgenomen in de collectie van Smithsonian National Museum of American History; hij is nu eenmaal van groot historisch belang in de geschiedenis van de Amerikaans wijnbouw.

Bo Barrett
Jim Barrett (U 2013) werd al in 1972 geholpen door zijn zoon Bo. Deze toen 20-jarige frivole ski-fanaat, wilde eigenlijk veel liever piloot en rijk worden om een avontuurlijk leven met massa’s plezier in de vrije natuur te hebben, maar koos toch voor een studie wijnbouw aan de Fresno State University. Samen met zijn vader en wijnmaker Jerry Luper leerde hij de bijzonderheden van Chateau Montelena beter kennen om vanaf 1982 de productie te leiden en in 2013 tot CEO benoemd te worden. Na diverse zeer productieve jaren, beperken zijn activiteiten zich tegenwoordig tot plezier maken tijdens buitensporten en adviseren op het gebied van wijn, dit laatste vaak samen met zijn vrouw Heidi die als consultant o.a. verantwoordelijk was voor de eerste oogst van Screaming Eagle, de beroemdste Amerikaanse cultwijn. Opmerkelijk is zijn persoonlijke voorkeur voor jonge, volvette chardonnays (“Tja, ik kom nu eenmaal uit Californië en dat vinden we hier lekker”) en dan toch de bewuste keuze om een Bourgogne stijl chardonnay te maken met juist veel fraîcheur, spanning en lengte, geschikt om te kunnen ouderen.

Druiven
Chateau Montelena ligt bij Calistoga, tussen twee bergketens in één van de warmste gebieden van de Napa Valley. Door de hoge temperaturen is het er minder geschikt voor witte druiven, waardoor de aanplant aldaar is beperkt tot cabernet sauvignon en zinfandel. Riesling is aangeplant In de Potter Valley (Mendocino County); sauvignon blanc en chardonnay komen uit Oak Knoll in het zuiden van de Napa Valley. Hoewel de reputatie van Montelena gebaseerd is op hun Estate Chardonnay en Cabernet Sauvignon, is het vooral de Riesling die de grootste omzet voor zijn rekening neemt. “De Riesling heeft de ontwikkeling van de Cabernet gefinancierd. De Cabernet levert de eerste 10 jaar niets op, en het geld moet ergens vandaan komen”; zo verklaart Barrett.  

Rook
Het klimaat in deze subregio’s verschilt van elkaar, maar slechts weinig in de diverse oogstjaren. Jaarlijks zijn er weliswaar kleine nuances merkbaar, maar veel minder groot dan in bijvoorbeeld Europese wijngebieden. Een groter probleem zijn de toenemende bosbranden. Zo is er in 2020 geen rode wijn gemaakt, omdat de druiven te sterk waren aangetast door rook. Het is dat jaar wel gelukt om ‘schone’ witte wijnen te maken; schilcontact is daar amper aanwezig, zodat ongewenste rookaroma’s tot een minimum beperkt bleven. In 2017 had men ook last van bosbranden, maar bleef de aantasting door rook beperkt; de meeste druiven waren al geoogst.

Vinificatie
In de kelder bij Montelena eigenlijk geen opvallende zaken, er is hooguit wat minder gebruik van nieuw hout ten opzichte van de beginjaren toen de “Parkerstijl” heerste. De vergisting vindt plaats in RVS, waarbij voor de Chardonnay de malolactische gisting wordt voorkomen. De rijping van circa 10 maand in veelal gebruikte barriques van Frans en Oost-Europees eiken geschiedt zonder bâttonage.
De vinificatie van de reguliere zinfandel en cabernet stemt men af op de smaak van de Amerikaanse consument, dus zachter en ronder, o.a. door een minder lange weking van de schillen. Voor de Estate Chardonnay en Cabernet Sauvignon geldt (nog altijd) een meer klassieke Europese/Franse stijl, hoewel deze tegenwoordig mondialer dan ooit is.   

De wijnen:

Chateau Montelena Chardonnay 2019
Zeer jong en onontwikkeld, maar krachtig met een fraaie structuur. Prachtige frisse fruittonen van allerlei citrusvruchten en wat karamel; rassige finale.

Chateau Montelena Chardonnay 2018
Zacht en soepel, rijper, ronder en wat romiger dan de 2019 met meer tropisch fruit, maar nog altijd met voldoende fraîcheur voor een aangename balans.

Chateau Montelena Chardonnay 2014
Prachtig ontwikkeld met tonen van specerijen, limoen, mandarijn, wat honing en geroosterde noten met fijne, zilte accenten. Perfecte balans en fraaie lengte; geeft aan hoe 2019 en 2018 zich op termijn zullen ontwikkelen.

Chateau Montelena Chardonnay 2012
Nu mooi op dronk, maar nog wat potentieel voor een verdere ontwikkeling op de kortere termijn. Geen grootste structuur, maar met een prima balans en erg verteerbaar door veel frisse tonen en een eigenwijs bittertje.

Chateau Montelena Chardonnay 2011
Een koeler en natter jaar met een late oogst in oktober. Een jaar waarin werd geroepen: “Bring back global warming, we’re freezing our asses off”. De wijn is niet heel genereus, wat meer ingetogen qua expressie en structuur, rassig bijna, maar met mooie rijpe fruittonen, een fijn bittertje (zest) en gekonfijte citroen. Nu fraai ontwikkeld, maar gaat beslist nog de nodige jaren mee. Een uitdagende charmeur uit een oogstjaar met een matig imago, dat laatste iets waar Barrett best boos over kan worden..

Chateau Montelena Chardonnay 2010
Een relatief koel jaar met een wijn die nu pas langzaam op gang begint te komen. Ontwikkeld zich langzaam in het glas en waaiert dan breed uit, zonder aan frisse tonnen te verliezen. Wijn met veel diepgang, potentieel en aroma’s van citrusvruchten, rijpe appel, hazelnoot en heel fijn houtgebruik.
Wat breder dan de 2011 en 2012; erg mooi.  

Chateau Montelena Chardonnay 2009
Mooi ontwikkeld fruit en veel zachte tonen, een heerlijk glas wijn dat nu volledig op dronk is en eigenlijk in geen enkel opzicht voldoet aan het (oude?) imago van Californische chardonnays. Finesse en balans, complexiteit en perfect geïntegreerd hout; wat wil je nog meer?

Chateau Montelena Cabernet Sauvignon 2019
Zijn de Chardonnays wat meer Europees gestileerd, de reguliere Cabernet Sauvignon heeft een meer Amerikaans karakter. Souplesse, sap en veel rijp zwart fruit met wat hout; het bekende recept, maar perfect uitgevoerd.

Chateau Montelena Cabernet Sauvignon 2018
Iets rustiger dan de nog wat onstuimige 2019; nu heerlijk om van te genieten met alle aroma’s die we mogen verwachten bij een cabernet sauvignon uit Californie: rijp, donker fruit, zoete drop, verleidelijk met gelukkig niet teveel hout en voldoende frisse tonen. 

Chateau Montelena Estate Cabernet Sauvignon 2018
Duidelijk een klasse (of twee) hoger. Meer concentratie, meer diepte, lengte en complexiteit.
Jong en toegeknepen nog in zowel neus als mond, maar met veel rijp zwart fruit (cassis en bramen), zwarte peper en een decente houtinbreng (22 maanden in barriques Frans eiken, 40% nieuw). Tanninestructuur is stevig, maar rijp en goed in balans met rijp fruit en fijne zuren. Veel lengte.

Chateau Montelena Estate Cabernet Sauvignon 2008
Duidelijk geëvolueerd, vers, zwart fruit heeft plaatsgemaakt voor gedroogde vruchten, herfsttonen en wat thee; in de mond en gemiddelde structuur, goede zuren en goede houtinbreng en wat drogende tannine op het einde. Vriendelijke wijn die nu helemaal klaar is en het beste aan de dis genoten kan worden.


Importeur: Hosman Vins Schiedam

 

Deel dit bericht:

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Amarone 2017 door Saskia Schurink

Amarone 2017 door Saskia Schurink

We schrijven 2022, dus tijd om de nieuwe jaargang Amarone te verwelkomen: 2017. Saskia Schurink reisde namens NCS af naar Verona om daar het nuttige met het aangename te verenigen; veel Amarone proeven en tussendoor Aida in de Arena ervaren.

In ontwikkeling
Naast de reguliere proeverijen met de Amarones van circa 40 wijnhuizen, bood het Consorzio allerlei mogelijkheden om op andere wijzen nader kennis te maken met de wijnen, hun wijnmakers en professionals die in of buiten Italië met Amarone werken. Zo sprak Food critic David Scapin over zijn indeling van Amarones in 4 categorieën (fresco, reciotato, austero en potente) om de wijn uit de ‘hoek’ meditatiewijn te halen en niet alleen maar te zien als begeleider van uitsluitend harde kazen of krachtige stoofschotels. NB. Voor sommigen is dit wellicht nieuws, maar in Nederland toonde Harrie Baas (destijds sommelier en mede-eigenaar van restaurant Amarone in Rotterdam) al jaren geleden aan dat Amarone veel meer te bieden heeft in de gastronomie (red). JC Viens (Italian Wine Ambassador en WSET-educator) leidde de masterclass ‘The boom generation’, waarbij werd gekeken naar de toekomst van Amarone onder leiding van een nieuwe generatie wijnmakers, versus de visie en wijnen van hun voorgangers. Een voorzichtige conclusie is dat we de komende jaren een toename mogen verwachten van wijnen met minder appassimento, minder hout en meer terroir. Ook m.b.t. andere wijnen uit de streek werden interessante ontwikkelingen geproefd, zoals bij Ca’ La Bionda waarvan de elegante Bianco Casal 2019 werd geproefd, een wijn in de stijl van een complexe Bourgogne. Bij dit wijnhuis ook aandacht voor biologische wijnbouw, nog altijd geen standaard in de regio. Boeiend is ook de opkomst van het wijnhuis Le Guiate, waar de nog altijd zeer jonge Noemi Pizzighella al de nodige oogsten letterlijk en figuurlijk op haar naam heeft geschreven. Dergelijke initiatieven tonen aan dat Amarone geen klassieke Italiaanse wijn is met een eeuwenlange geschiedenis, maar een relatief nieuw product dat nog volop in ontwikkeling is.

Het oogstjaar 2017:
Het voorjaar was overwegend warm en droog na een lange winter. Late vorst in april met beperkte schade, alleen rond San Martino Buon Albergo. In de maanden daarna hoge temperaturen van juni tot augustus met wat droogteverschijnselen en zonnebrand. Tussen eind augustus en begin september, hagelbuien in Valpantena en het oostelijke gebied van Valpolicella met meer kwalitatieve dan kwantitatieve schade. In september onweersbuien met een hogere daling van de temperatuur dan gebruikelijk. Over het algemeen geen grote problemen voor de wijngaarden. Droge weersomstandigheden voorkwamen de ontwikkeling van o.a. valse meeldauw en botrytis. Alleen oidium gaf een zekere bezorgdheid, maar kon goed worden gecontroleerd en door de hoge temperaturen hadden de druiven in 2017 minder last van wespen en vlinders (Tignoletta). Phylloxera en cochinella komen steeds minder voor, terwijl men ook minder last had van aandoeningen door de Planococcus ficus, Partenolecanium corni en de Phyllominator Antispila, die goed te bestrijden bleken met hun natuurlijke vijanden. Wat dat betreft is er meer zorg t.a.v. de verspreiding van Esca in de regio. De ontwikkeling van de planten startte wat eerder dan gemiddeld, maar verliep verder vrij normaal. De hoge temperaturen versnelde de rijping van de druiven met vooral een erg vroege rijping van de Corvina, 10 dagen eerder dan normaal. Er was geen gebrek (over overdaad) aan suikers en totale zuren; het aandeel appelzuur was relatief laag is, vergelijkbaar met andere jaargangen. Het aandeel anthocyanen was erg goed.

Knopzetting: 25 maart-6 april
Bloei: 25-29 mei
Veraison: 3-5 augustus
Oogst: 04-14 september

Grote namen
Onder de beste wijnen bekende namen zoals Bertani, Gerardo Cesari, Corte Figaretto, Fattori, Monteci, Roccolo Grassi, Santa Sofia, Secondo Marco, Tenuta Santa Maria Di Gaetano Bertani, Torre di Terzolan en Vigneti di Ettore. Andere ‘grote’ namen ontbraken tijdens dit evenement; verschillende wijnhuizen presenteren hun wijnen liever elders. Niet alle producenten delen dezelfde visie met bijbehorende emoties en politieke of commerciële belangen; even begrijpelijk als jammer. Gelukkig was er wel voldoende tijd om de streek wat verder te verkennen en een bezoek te brengen aan een wijnhuis dat tijdens de Anteprima proeverij veel indruk maakt: Ca’ La Bionda.

Ca’ La Bionda
Het in 1902 opgerichte familiedomein ligt in Marano, de middelste van de 3 Classico valleien op zo’n 15 kilometer van Verona. De wijngaarden liggen er direct omheen, in totaal zo’n 29 van de 30 hectare grond die men bezit. De hoogte van de wijngaarden varieert van 150 tot 300 meter, waarbij de expositie overwegend zuidoostelijk is, uitwaaierend naar het westen, profiterend van de middagzon en de wind in de vallei die ze droog en gezond houdt. De huidige successen zijn vooral toe te schrijven aan Pietro Castellani die de leiding van het bedrijf in 1997 overnam, bijgestaan door zijn zonen Alessandro Castellani en zijn broer Nicola, die de vierde generatie vertegenwoordigen. Samen richtten ze zich niet alleen op het maken van betere wijnen, naar ook op het culturele erfgoed van de regio, zoals het herstel van de historische muren van de terrassen in de wijngaarden. Ook de kelder werd volledig gerenoveerd, terwijl in de wijngaard zorgvuldig werd afgewogen waar de planten Guyot konden worden gesnoeid of juist de traditionele pergola gerespecteerd moest worden, afhankelijk van het druivenras, de bodem, hoogte, helling en expositie. In 2000 besloot men over te gaan op biologische wijnbouw en sinds 2016 zijn alle wijnen biologisch gecertificeerd. Vanzelfsprekend is biologische wijnbouw in de regio niet, niet alleen m.b.t. het werk in de wijngaard, maar ook in de kelder. Tijdens het drogen van de trossen voor Amarone en Recioto is bijvoorbeeld het risico op schimmelvorming groot. Hygiëne is dus groot belang en de kosten om biologisch te werken liggen tot 30% hoger dan bij conventionele wijnbouw. Niet iedereen is bereid deze kosten te dragen, ook omdat de markt voor biologische Amarone beperkt is en de wijnen toch wel verkocht worden, of ze nu biologisch zijn of niet.

Malavoglia
Ook op andere vlakken is de visie van Ca’ La Bionda opmerkelijk. Alessandro verzette zich o.a. lang tegen de ripasso-trend, in zijn ogen een lapmiddel om matige wijnen als kwaliteitsproduct te kunnen verkopen. Veel liever richt hij zich op het verbeteren van de reguliere Valpolicella en met initiatieven zoals zijn Decennale Casalvegri  Valpollicella Classico Superiore, een wijn met maar liefst 10 jaar houtrijping, bewijst hij zijn gelijk. Grote commerciële belangen dwongen hem echter om ook een ripasso te maken, want zonder ripasso gaat de afzet van al zijn wijnen op de belangrijke markt in Scandinavië volledig verloren. Zijn ripasso voldoet echter volledig aan zijn eisen en is dus droog met meer verfijning en diepgang dan we meestal aantreffen. Om zijn afkeer van ripasso’s in het algemeen te benadrukken, draagt de ripasso van Ca’ la Bionda de naam ’Malavoglia’, oftewel ‘tegenzin’.

Wijngaarden
In de wijngaarden treffen we de traditionele druivenrassen aan, d.w.z. Corvina (die Alessandro graag ‘de Pinot Noir van Italië’ noemt), Corvinone, Rondinella en Molinara, uiteraard afgestemd op de specifieke kenmerken van de betreffende wijngaarden. Zo treffen we in Ravazzol wijngaard een van origine vulkanische bodem aan die ook rijk is aan klei met delen kalksteen, terwijl de CasalVegri wijngaard juist een meer kalkhoudende bodem heeft. Van de Ravazzal (7 ha en volledig in bezit van de familie Castellani) komen de druiven voor de gelijknamige Amarone; de Casalvegri geeft o.a. fruit voor de Campo CasalVegri Valpolicella Classico Superiore. De Casalvegri wijngaard, die aan het wijnhuis grenst, bestaat overigens uit 2 percelen, verdeeld door marognes, stapelmuurtjes die terrassen vormen zoals in de Douro vallei in Portugal. Het wat lager gelegen gedeelte heeft wijnstokken die in Guyot zijn gesnoeid, op het hoger gelegen deel vinden we de traditionele pergola techniek. Deze laatste is vooral het beste voor de Corvina, want de pergola geeft meer bescherming tegen te veel direct zonlicht en de druiven daardoor meer frisheid, zuren en niet teveel suikers. Zo wordt voorkomen dat de wijnen te zwaar en log worden en juist de terroir, het typisch karakter van de regio tot uitdrukking brengen, de stijl die Alessandro graag wil benadrukken. De bodem van de Casalvegri heeft een 1,5 meter diepe bovenlaag van kalksteen, die neerslag goed vasthoudt en de planten voorzien van voldoende water. Om een overschot aan druiven en een gebrek aan concentratie te voorkomen zijn hier meer wijnstokken per hectare aangeplant die voldoende competitie tussen de planten geven. De wijngaarden op de Ravazzol heuvel zijn volledig in pergola gesnoeid. Een paar jaar geleden vonden de broers op hun eigen grondgebied een aantal druiven die ze niet kenden; tot hun grote verassing bleken dit witte druivenrassen te zijn die nu worden gebruikt voor de Bianco del Casal. 2003 was belangrijk voor de gebroeders Castellani, omdat de extreme hitte in dat jaar wederom benadrukte dat aanpassingen in de wijnbouw noodzakelijk zijn ten gevolgen van de klimaatverandering.
De familie besloot land in San Rocco te kopen, een wijngaard op 460 meter hoogte waar de druiven langzamer rijper en hun frisheid beter behouden. De bodem is er vulkanisch en dat geeft een eigen, bijna frivole stijl die perfect voor blends, juist in hetere jaren.

De kelder
In de kelders van veel innovatieve, biologische en duurzaam werkende wijnmakers treffen we tegenwoordig steeds vaker cementen eieren aan waarin wijn wordt vergist en/of gerijpt. Ook Alessandro heeft ze overwogen, maar toch andere keuzes gemaakt, vooral omdat cementen eieren in zijn ogen een schoonmaakproduct eisen na gebruik en er voor RVS alleen heet water nodig is om ze schoon te maken. De houten vaten in de kelder worden overigens schoongemaakt met ozongas. Voor de vinificatie worden verschillende cuves en vaten gebruikt. Een taps toelopend vat dient voor de gisting van Amarone. Vaste bestanddelen van de most stijgen naar boven en vormen de  hoed. Als deze komt vast te zitten in het bovenste smallere gedeelte, laat de wijnmaker het sap eronder eruit lopen. De hoed valt dan naar beneden, waarna het opgevangen sap weer terug in het vat wordt gegoten en er door meer contact van de hoed met het sap een sterkere inweking ontstaat die meer geur- en smaakstoffen onttrekken aan de druiven; deze methode staat bekend als ‘délestage’.
De rechte cuves zijn meer voor de jonge, meer eenvoudige wijnen. In plaats van délestage wordt hier remontage toegepast, waarbij afgetapte wijn direct op de cap wordt gesproeid. Hierdoor ontstaat een zachtere inweking met minder hardere bestanddelen, ideaal voor de meer soepele wijnen. Kleinere conisch vaten worden gebruikt voor recioto, simpelweg omdat er veel minder van deze wijn wordt gemaakt. Tenslotte beschikt Ca’ la Bionda nog over de nodige tanks van RVS die bijdragen aan de variatie aan vaten en cuves en Alessandro in staat stellen ieder jaar weer optimale blends te maken voor elke wijn.

De wijnen
Toen Alessandro zo’n 20 jaar geleden wijn begon te maken, was een elegante stijl Amarone niet gebruikelijk; de meeste wijnen waren rijk en machtig, ook dankzij het gebruik van barriques. De visie van Alessandro was destijds vernieuwend en hij werd dan ook als visionair beschouwd. Inmiddels volgen de meeste van zijn collega’s een meer gematigde koers qua houtgebruik, restzoet en concentratie en ook het consortium is ervan overtuigd dat deze stijl de toekomst voor het gebied is. Ook zijn idee om de wijnen later op de markt te brengen om er zeker van te zijn dat de consument de wijn in de juiste conditie met een optimale smaakbeleving proeven, wordt steeds vaker overgenomen.

Cà la Bionda, Bianco del Casal 2019
Eerste oogst: 2016
De bodem van de wijngaard op de Ravazzol heuvel is rijk aan stenen, klei, kalksteen en fossielen resten die bijdragen aan de complexiteit van de wijn. De druiven voor deze wijn worden niet geforceerd geperst; het sap loopt door de eigen druk van het gewicht van de druiven weg hetgeen most zonder hardere bestanddelen oplevert. Na de gisting krijgt de wijn een houtrijping in vaten waarvan 1/3 nieuw is, 1/3 2e jaars en 1/3 ouder is. Tijdens deze rijping rust het sap ‘sur lie’, dus op de dode gistcellen om de wijn een meer Bourgondisch karakter geven met ronde, zachte eigenschappen. De wijn is gemaakt van meer dan 70 jaar oude Trebbiano en Garganega en dat geeft aroma’s van rijpe appel en peer, wat toast, acacia, bloesem en amandel; een mooie wijn met veel lengte.

Corvina
100% Corvina Veronese, gemaakt met delen ingedroogde en delen vers geplukte druiven, samen vergist. Voor Alessandro is de Corvina de enige druif in de regio die geschikt is voor een mono-cépage, de andere lenen zich daar minder goed voor, zowel in kwalitatief opzicht als marketing-technisch. De Corvinone bijvoorbeeld, is erg tannineus en vergt (te) veel tijd om op dronk te komen, commercieel gezien lastiger. Alessandro maakt zijn 100% Corvina sinds 2005 en is trots op de lichte, elegante stijl van de wijn die doet denken aan die van een Gevrey.

Valpolicella Classico 2021
De ‘gewone’ Valpolicella van Ca’ la Bionda van 70% Corvina, 20% Corvinone en 10% Rondinella & Molinara. Niet een doorsnee fruitig niemendalletje zoals de meeste Valpolicella’s, maar een wijn met naast het kenmerkende kersenfruit en een zweem van dennennaalden, sappig en hartig met een lichte kruidigheid, een prima structuur en een mooie balans met de houtlagering.

Casalvegri Valpolicella Classico Superiore 2019
Sommige wijnboeren in het Valpolicella gebied gebruiken voor hun Valpolicella Superiore delen ingedroogde druiven of wat Ripasso, zo niet Cà la Bionda. Alessandro wil meer terroir laten zien in de wijn door juist alleen verse druiven te gebruiken die de elegante smaken meer naar voren laten komen. Het resultaat is een wijn met veel fruitigheid en complexe aroma’s van zwarte vruchten, maar ook gekonfijte citrus, kruiden (laurier), noten en grassige tonen, aangevuld met een fijne houtinbreng. Een complexe wijn met veel lengte.

Decennale Casalvegri  Valpolicella Classico Superiore 2010
Alleen gemaakt in bijzonder goede jaren van druiven uit de Casalvegri wijngaard. In principe dezelfde blend als de andere Valpolicella’s, maar dan uitsluitend uit jaren met een surplus aan structuur en tanninen die dan rijkelijk aanwezig zijn, maar rijp en het potentieel bevatten om een lange houtlagering te ondergaan. De wijn rijpt circa 10 jaar in een vat van 5000 liter en krijgt ook daardoor een complexiteit die zelden wordt geëvenaard in de regio. Qua aroma’s uiteraard gerijpte tonen als nougat, hout en amandel, maar ook levendige accenten, frivool zelfs met kersen en fris bosfruit dat aangeeft dat hij nog wat jaren kan rijpen. Een zeer fraaie wijn in de stijl die we ook in de top van de Bourgogne aantreffen.

Amarone della Valpolicella Classico 2015
De gebruikelijke blend van 70% Corvina, 20% Corvinone en 10% Rondinella & Molinara, maar dan uiteraard van ingedroogde druiven. Een wijn met een mooie complexiteit en veel lengte.; een voorbeeldige Amarone met een erg nette prijs-kwaliteit verhouding.

Ravazzol, Amarone della Valpolicella Classico 2017
Druiven uit de Ravazzol-wijngaard met zijn kalkrijke bodem en wijnstokken van meer dan 60 jaar oud. Het zijn juist deze oudere wijnstokken die Alessandro in staat stellen om een frisse en elegante stijl te handhaven, zelfs in een heet jaar als 2017. De wijn is vol en diep van smaak, maar ook verfrissend met rijpe kersen, bramen en ander zwart en rood fruit, wat tabak en balsamico en veel lengte.

Ravazzol, Amarone della Valpolicella Classico 2007
Ook uit een heet en droog jaar met een wat steviger structuur die wat meer tijd nodig heeft voor een optimale balans. Warm met veel zoet, rijp, gekonfijt fruit, wat rozenbottel en kruidige tonen met een goede houtintegratie en potentieel.


Verkoop in Nederland: Brand Wijnen in Leiden

 

Deel dit bericht:

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Montefalco en zijn wijnen door de ogen van Michael Kardienaal

Montefalco door de ogen (en mond) van Michael Kardienaal

Verslag Anteprima Montefalco Sagrantino (en meer) door Michael Kardienaal

Aanleiding

Al heel wat jaren reis ik steevast naar Montefalco om daar de nieuwe wijnen te proeven en kennis te nemen van de laatste ontwikkelingen in de regio. Dit jaar was ik zelf helaas niet in de gelegenheid om deel te nemen aan de ‘Anteprima’, maar vond in Michael Kardinaal een geschikte en zeer gewillige partner om de honneurs waar te nemen. Zijn opdracht was redelijk simpel: ga er naar toe, proef, leer en geniet en leg je bevindingen vast in een artikel voor de site. Michael nam zijn opdracht zeer serieus en leverde geen artikel in, maar een soort boekwerk. Het is een vrijwel compleet dossier geworden, mede gebaseerd op allerlei informatie die ik hem stuurde n.a.v. verschillende workshops, proeverijen en artikelen van de afgelopen jaren. Hieronder zijn werkstuk, slechts hier en daar enigszins geredigeerd.

Fred Nijhuis     

Inleiding
Toen Fred mij vroeg om eind mei naar Montefalco af te reizen, hoefde ik daar niet lang over na te denken. Maar al snel gingen er wat vragen door mijn hoofd. Wat weet ik eigenlijk over Montefalco? Wat weet ik over Sagrantino, de authentieke lokale druif? Dat soort vragen. Ik heb verschillende wijnopleidingen en cursussen gevolgd maar deze vragen werden altijd maar kort of helemaal niet behandeld. Heel anders dan bijvoorbeeld Barolo, Chianti of Brunello. Gelukkig kon ik een beetje terugvallen op mijn reeds eerdere ervaringen als toerist in het gebied. Het vlakbij gelegen Lago di Trasimeno is één van mijn favoriete vakantiebestemmingen en daar ben ik dan ook al tientallen keren op vakantie geweest en daarvan uit ook éénmaal Montefalco bezocht, maar ja als toerist. Lago die Trasimeno is nu eenmaal een perfecte uitvalbasis om bijvoorbeeld Cortona, Perugia, Montepulciano, Siena en Montalcino te bezoeken. Ook grote steden als Firenze en Rome zijn niet al te ver weg maar dit terzijde.
Over de wijnen wist ik theoretisch wel het een en ander zoals opbrengsten, aanplanting, terroir en klimaat maar praktisch gezien eigenlijk niet zo veel. Ik had wel eens een Sagrantino geproefd maar ik vond het altijd een moeilijke wijn. Een beetje de Italiaanse variant op de Franse Tannat uit Madiran. Vaak niet op dronk door de nog jonge tannines want ja meestal te jong gedronken. De Passito-variant was voor mij helemaal een zwarte vlek en de Montefalco Rosso vond ik altijd een vergelijkbaar met een Toscaanse variant wijn gemaakt van de Sangiovese-druif zoals een Chianti Classico of Rosso di Montalcino. Dus het zal voor mij een hele sprong in het diepe zijn. Gelukkig heeft Fred me via onlinepresentaties een eind op weg geholpen om met open vizier en heel veel zin het nieuwe avontuur als wijnschrijver aan te gaan ;)

Anteprima
De Anteprima Sagrantino 2018 vond dit jaar plaats van dinsdag 24 tot en met donderdag 26 mei. Het is het jaarlijkse evenement van het Montefalco Consorzio Tutela Vini om de nieuwe jaargang wijnen aan de wereldpers te presenteren. Tijdens dit driedaagse evenement konden journalisten, schrijvers, bloggers, etc. kennis maken met de wijnen tijdens een centrale proeverij, de “Sala Consiliare”, diverse bezoeken aan wijnhuizen en lunches en diners op locatie, veelal in aanwezigheid van diverse producenten. Traditioneel zijn inmiddels ook verschillende lokale wedstrijden zoals de Gran Primo del Sagrantino voor AIS-sommeliers en de Etichetta d’Autore, deze laatste voor jonge kunstenaars en/of graphic-designers  om het label te ontwerpen dat elke fles siert die dat jaar binnen het consorzio-gebied wordt gebotteld. De winnaars werden bekend gemaakt tijdens het officiële slotevenement in het monumentale  Complesso Museale San Francesco. Hier werden ook alle deelnemende wijnbedrijven en genodigden bedankt voor hun deelname en werd het evenement afgesloten met officiële woorden van de voorzitter van het consorzio Giampaolo Tabarrini, de burgemeester van Montefalco Luigi Titta, de president van de regio Umbrië Donnatela Tesei en directrice van Vinitaly International Stevie Kim. De organisatie van de Anteprima Sagrantino is in handen van PR-bureau Miriade & Partners.

Consorzio Tutela Vini Montefalco
Het consorzio is opgericht in 1981 met als doel de wijnbedrijven te verenigen, de kwaliteit te waarborgen en instrumenten aan te reiken om de wijnen op waarde in te schatten en te promoten. Door restricties in te stellen probeert men de kwaliteit, identiteit en typischeteit van alle D.O.C.G- en D.O.C-wijnen te bewaken. Het consorzio telt op dit moment rond de 230 leden, waarvan er ongeveer 60 bottelen. Samen zijn ze goed voor 80% van de totale productie. Het totale areaal aan wijngaarden voor Sagrantino is ruim 800 hectare met een minimale plantdichtheid van 5000 stokken per hectare. Vaak hogere plantdichtheid gebruikelijk tussen de 7000 en 13000 stokken per hectare. Voor de D.O.C-wijnen van Montefalco is het totale areaal rond de 450 hectare waarvan het grootste deel Sangiovese is. De huidige voorzitter is Giampaolo Tabarrini die in 2021 het stokje heeft overgenomen van de aftredende Filippo Antonelli. Tot 2024 is deze flamboyante persoonlijkheid verantwoordelijk voor het in goede banen leiden van alle taken van het consorzio. In 1979 had Montefalco Sagrantino alleen een D.O.C-status voor de zoete variant. In 1992 kreeg men voor zowel de droge- als de Passito-variant de D.O.C.G-status. In 2009 werd de naam Sagrantino di Montefalco D.O.C.G. veranderd in Montefalco Sagrantino D.O.C.G. om de herkomst te benadrukken; een druif kan men overal aanplanten, de terroir is uniek. Het Montefalco Consorzio Tutela Vini vertegenwoordigt alle wijnen uit de regio, i.c. Montefalco Sagrantino DOCG, Montefalco Sagrantino Passito DOCG, Montefalco Rosso Riserva DOC, Montefalco Rosso DOC, Montefalco Bianco DOC, Montefalco Grechetto DOC, Spoleto Trebbiano Spoletino Superiore DOC, Spoleto Trebbiano Spoletino DOC, Spoleto Trebbiano Spoletino Spumante DOC, Spoleto Trebbiano Spoletino Passito DOC en de Spoleto Bianco DOC.

De regels

Rosso:

  • Montefalco Sagrantino DOCG:
    100% Sagrantino, opbrengsten max. 80 kg/ha met 52 l/ha, zuurgehalte min. 4,5 g/l, min. 13% alcohol of 13,5% voor single-vineyard wijnen. Rijping min. 37 maanden waarvan 12 maanden op hout en 4 maanden op fles. Mag pas in januari na het 4e jaar na oogst op de markt komen.
  • Montefalco Sagrantino Passito DOCG:
    100% Sagrantino, opbrengsten max. 80 kg/ha met 28 l/ha, zuurgehalte min. 4,5 g/l, druiven moeten worden gedroogd tot een minimale alcoholpotentie van 15,5%, min. 11% max. 18% alcohol, restzoet 80-180 gr/l. Rijping min. 37 maanden waarvan 4 maanden op fles. Mag pas in januari na het 4e jaar na oogst op de markt komen.
  • Montefalco Rosso Riserva DOC:
    60-80% Sangiovese, opbrengsten max. 110 kg/ha met 77 l/ha, zuurgehalte min. 4,5 g/l, rijping min. 30 maanden waarvan min. 12 maanden op hout.
  • Montefalco Rosso DOC:
    60-80% Sangiovese, opbrengsten max. 110 kg/ha met 77 l/ha, zuurgehalte min. 4,5 g/l, rijping min. 18 maanden.

Bianco:

  • Montefalco Bianco DOC:
    Minimaal 50% Trebbiano Spoletino, opbrengsten max. 120 kg/ha met 84 l/ha, zuurgehalte min. 5,0 g/l.
  • Montefalco Grechetto DOC:
    Minimaal 85% Grechetto, opbrengsten max. 120 kg/ha met 84 l/ha, zuurgehalte min. 5,0 g/l.
  • Spoleto Trebbiano Spoletino Superiore DOC:
    Minimaal 85% Trebbiano Spoletino, zuurgehalte min. 5,0 g/l. Rijping: min. 3 maanden op fles.
  • Spoleto Trebbiano Spoletino DOC:
    Minimaal 85% Trebbiano Spoletino, zuurgehalte min. 5,0 g/l.
  • Spoleto Trebbiano Spoletino Spumante DOC:
    Minimaal 85% Trebbiano Spoletino, zuurgehalte min. 6,0 g/l.
  • Spoleto Trebbiano Spoletino Passito DOC:
    Minimaal 85% Trebbiano Spoletino, zuurgehalte min. 4,0 g/l.
  • Spoleto Bianco DOC:
    Minimaal 50% Trebbiano Spoletino, zuurgehalte min. 5,0 g/l.

Het productiegebied voor de Montefalco D.O.C- en D.O.C.G-wijnen telt 6 regio’s:

  1. Montefalco
    In het oostelijk deel met wijngaarden richting Spoleto rondom de gemeenten Carreta, Casale, Gallo en
    Turita op hoogte van 300-380 meter. Vaak wijnen met veel structuur en tannine, maar ook met spanning, frisse zuren, precisie, complexiteit en finesse.
    Producenten o.a. Pardi, Tabarrini en wat verder naar het oosten richting Casale o.a Scacciadiavoli en Perticaia en bij Tabbri in het westen o.a. Tenuta Rocca di Fabbri.
  2. Bevagna
    In het noordoostelijk deel tussen Montefalco en Bevagna, onderverdeeld in 4 sub-zones:
    • Arquata, direct ten zuidoosten van Bevagna.
      Vaak beschouwd als het beste deel van de D.O.C.G met de meest krachtigste en complexe wijn.
      Producenten o.a. Adanti en Briziarelli.
    • Belverdere, direct ten zuidoosten van Arquata.
      Wijngaarden liggen hier wat lager, bevatten meer klei en krijgen wat meer zonlicht.
      Producenten o.a. Arnaldo Caprai, Tenuta Colfalco-Ruggeri G. en Virili Piero.
    • San Marco-Pietrauto, ten zuiden van Bevagna en Colcimino, overlap tussen Pietrauto in het oosten en San Marco in het westen. Hier wijngaarden tussen de 300-400 meter hoogte met rijke kleibodems voor wijnen met veel structuur.
      Producenten o.a. Antonelli San Marco, Le Thadee, Valdangius en Colle Ciocco.
    • Montefalco-San Clemente, verder naar het zuidoosten van Belverdere en direct ten noordoosten van Montefalco. Hier wijnen met meer finesse, elegantie en florale tonen door oostelijke expositie. Producenten o.a. Romanelli.
  3. Castel Ritaldi
    In het zuidoostelijk deel rond de gemeenten Torre Grosso, Torvenano en Colle del Marchese. Hier vaak wat zachtere, toegankelijke wijnen. 
  4. Alzatura
    In het noordelijkste deel van de zone tussen Castel Ritaldi en Montefalco.
    Producenten o.a. Tenuta Alzatura (Cecchi).
  5. Giano dell’Umbria
    In het zuidwestelijk deel. Wijngaarden richting Todi, tussen Marcellano in het noordwesten en Le Torri in het zuidwesten. Hier enkele van de krachtigste wijnen door de zeer kleirijke bodems
    Producenten o.a. Còlpetrone en Terre di Capitani.
  6. Gualdo Cattaneo
    In het noordwestelijk deel tussen Bevagna en Gualdo Cattaneo. Onderverdeeld in 3 sub-zones;
    • Bevagna-noord tussen Limigiano in het noorden en Torre del Colle in het zuiden, Castelbuono in het westen en Cantalupo in het oosten.
      Producenten o.a. Tenuta Bellafonte, Dionigi, Fattoria Colsanto, di Filippo en Tenute Lunelli-Castelbuono.
    • Rotolone in het westen van Bevagna met wijngaarden op 450 meter hoogte met oostelijke expositie.
    • Colcimino ten zuiden van Bevagna met wijngaarden tot 400 meter. Hier vaak arme bodem met veel zand en meer risico op waterstress. Hier kunnen de wijnen vaak ook een lichtere structuur vertonen met zelfs risico op “dunnig”.
    • Attone, heuvels rondom het riviertje Torrente Attone. Heuvels hebben vanaf Giano dell’Umbria zicht op Cerrete, Turrita en Casale. De wijnen hebben hier vaak een elegantere structuur door het iets koelere microklimaat.

Spoleto DOC:
De druiven die gebruikt mogen worden voor de productie van de Spoleto D.O.C-wijnen komen uit hetzelfde gebied als de Montefalco D.O.C- en DOCG-wijnen, maar dan uitgebreid met subregio’s Campello sul Clitunno, Foligno, Spoleto en Trevi.

Kwalificatiesysteem:
Het consorzio laat de Montefalco Sagrantino D.O.C.G-wijnen elk jaar door een onafhankelijke vakjury beoordelen op de gemiddelde kwaliteit van de (gebottelde) wijnen, resulterend in een waardering van de gerealiseerde kwaliteit.
2016 werd met 95/100 punten beoordeeld, 2017 met 88/100 en 2018 met 92/100.
Het oogstjaar wordt ook apart beoordeeld op de kenmerken van de oogst, het groeiseizoen en de klimatologische factoren die aspecten als opbrengst, suikergehalte, zuurgraad, fenolische rijpheid etc. bepalen. De (potentiële) kwaliteit van het wijnjaar wordt op grond van deze waarden uitgedrukt in sterren. 2016 kreeg de maximale score van vijf sterren, 2017 drie sterren en 2018 vier.

De classificatie is als volgt.
*****  = uitzonderlijk oogstjaar
****     = uitstekend oogstjaar
***        = goed oogstjaar
**          = gemiddeld oogstjaar
*             = slecht oogstjaar

Terroir:

Bodem, hoogte en expositie

In het algemeen heeft het productiegebied een kalkhoudende kleibodem in diverse dieptes en samenstelling. In grote lijnen in te delen in 4 soorten: Fluviaal, klei met zand, alluviaal en mergel. Deze bodems kunnen variëren op verschillende hoogtes tussen de 220 en 472 meter met verschillende hellingspercentages en expositie waardoor er vele microklimaten te onderscheiden zijn.

Klimaat
Het klimaat is overwegend mediterraan – sub continentaal met warme, maar niet te droge zomers en koude winters, gemiddelde regenval. Gemiddeld variëren de zomertemperaturen tussen 18 en 23 ° C en in de winter tussen 4 en 6 ° C. De jaarlijkse regenval bedraagt 750 tot 1300 millimeter.

Sagrantino, de druif en zijn geschiedenis:
De geschiedenis van de Sagrantino gaat ver terug. Plinius de Oude (23-79 na Chr.) vermeldde in deel XIV van Naturalis Historia de Itriola als bijzondere druivenras uit Mevadia, het huidige Bevagna nabij Montefalco. Dit is waarschijnlijk de Sagrantino, want er is geen overeenkomst met andere druivenrassen bekend. De eerste formele vermelding in een document  van het Notarieel Archief in Assisi dateert uit 1598. De herkomst van de Sagrantino druif is tot het heden onbekend, maar er wordt uitgegaan dat de druif vermoedelijk is meegenomen uit het Midden-Oosten of vanuit Spanje door de Franciscaner monniken. De monniken gebruikten de druif voor religieuze doeleinden vandaar waarschijnlijk ook de naam te herleiden van het sagrestia/sacristie, vino sacro/sacra. Tot nu nog geen verbanden gevonden met druivenrassen uit die gebieden en daarom wordt de Sagrantino nog steeds beschouwd als autochtoon druivenras. In 1879 is hij opgenomen in het register van de Ampelograpische Commissie van Foligno en in 1970 in het nationaal register als nummer 271. In 1971 startte Marco Caprai een uitgebreid onderzoek door 5 ha Sagrantino aan te planten i.s.m. met Professor Valenti van de universiteit van Milaan. De eerste gegevens werden in 1993 opgeslagen in een database en resulteerde uiteindelijk in de registratie van vijf klonen Sagrantino van Caprai, de 001–2ISV–ICAPG, 002–I–UNIMI–CAPRAI–25ANNI, 003–I–UNIMI–CAPRAI–COBRA, 004–I–UNIMI–CAPRAI–COLLEPIANO en de 005–I–VCR226.

Sagrantino kenmerken:
Sagrantino is één van de meest tanninerijke druivenrassen ter wereld en is rijker aan tannine dan de Aglianico, Tannat of Nebbiolo. Trossen en bessen zijn klein en hebben een dikke schil met veel polyfenolen (o.a. anthocyanen). De druif geeft snel veel suiker en is daarmee technisch snel rijp, maar de fenolische en aromatische rijping vraagt veel meer tijd. Later oogsten is daarom vaak noodzakelijk om een te harde tanninestructuur te voorkomen. Over het algemeen geeft de druif donkere, robijnrode wijnen met medium intense aroma’s van pruimen, rode kers, specerijen (kaneel) en zwarte thee. Secundair zijn vaak tonen van ceder, toast en potloodslijpsel te ontdekken, aangevuld met vaak voorkomende tertiaire aroma’s zoals tabak en aardse accenten. Op het palet vaak medium zuren, hoge alcoholpercentages en flinke tannines die zorgen voor een volle body.

Grechetto
De Grechetto is een witte druif uit de historische Greci-familie, die wellicht oorspronkelijk uit Griekenland komt en verwant is aan de Greco di Tufo die op zijn beurt niet verward mag worden met de Greco bianco uit Calabrië. Hoewel Grechetto klinkt als een verbastering van Greco en een Griekse herkomst suggereert, zijn er nog altijd geen DNA-verbanden gevonden met Griekse druivenrassen. In het Romeinse Rijk verkochten producten met een Griekse herkomst beter dan ‘gewone’ en daarom werd vaak een vermeende relatie met het oude Griekenland vermeld om de prijs wat op te voeren. De eerste vermeldingen stammen uit de 7e eeuw, toen sprake was van de ‘Pignole” in de heuvels rond Bologna.

Er zijn twee Grechetto’s geregistreerd:

  • Grechetto gentile alias Grechetto di Todi
    Bekend als kloon G5 en geregistreerd als ITA95-300 in het nationale druivenregister en 9254 bij het VIVC met 27 synoniemen.
    Deze vinden we o.a. in Emilia-Romagna waar hij de basis vormt voor de Pignoletto uit de Colli Bolognesi en er al sinds de 7e bekend is. In Umbrië vinden we hem vrijwel uitsluitend rond de plaats Todi waar hij wordt gebruikt in de Todi DOC.

  • Grechetto bianco alias Grechetto di Orvieto
    Bekend als kloon G109 en geregistreerd als GRC52 in het nationale register en 4966 bij het VIVC met 24 synoniemen. Deze is wijd(er) verspreid in Umbrië (en Latium) en vormt de basis voor o.a. de Orvieto DOC en de Montefalco Grechetto DOC.
    De Grechetto bianco heeft een dikke schil, kent een lang groeiseizoen en kan redelijk veel suikers bevatten. De druif geeft relatief lage opbrengsten en geeft aroma’s met accenten van peer, perzik, ananas, acacia, bloesem, hazelnoot, amandelen en soms iets herbaals. De wijnen hebben vaak een relatief lage zuurgraad, een vettig mondgevoel met een gemiddelde body en alcoholpercentages.

NB
Omdat het onderscheid lang onduidelijk was en het niet altijd zeker is welke precies in de wijngaarden staat, werden en worden ze beiden gebruikt in diverse DOC’s, ook al zijn het in principe andere druivenrassen, zoals verschillen qua vorm van de trossen, bladeren, rijping en aroma’s aangeven.

Trebbiano Spoletino
Trebbiano Spoletino is een recent herontdekt druivenras, waarschijnlijk behorend tot de Greci-familie met wellicht een Griekse oorsprong. Er is geen verwantschap met de Trebbiano di Toscano of de Trebbiano uit Soave en de Abruzzen. Deze Trebbiano komt vooral veel voor rond Montefalco en Spoleto (bij Trevi) in Umbrië en wordt daarom steeds vaker Spoletino genoemd. De Trebbiano Spolentino geeft vaak kruidige en florale aroma’s, met impressies van honing, geel fruit en hooi; in de mond is de wijn vaak vettig, maar met voldoende zuren.

Umbrië algemeen:
Umbrië heeft een oppervlakte van 8457 km2. Grenst in het noorden aan het Trasimeno meer, in het oosten aan de Marche en de Apennijnen, in het zuiden aan Lazio en in het westen aan Toscane. Umbrië heeft een heuvelachtig gebied (71% bergachtig). Dankzij natuurlijke gunstige omstandigheden “het groene hart” genoemd. Circa 50% land- en akkerbouw (incl. wijngaarden), bijna 40% bosachtig en amper 5% stedelijk bebouwd. Zacht continentaal klimaat met warme zonnige zomers en behoorlijk koude natte winters. De regio is vernoemd naar de Umbri, de stam die zich er in de 6e eeuw voor Christus vestigde. Hun taal was het Umbrisch, een Italische taal verwant aan het Latijns. De Etruskisch-Romeinse periode en de Middeleeuwen vormen het hoogtepunt in de Umbrische geschiedenis.
De regio bestaat uit twee provincies, namelijk Perugia (met als belangrijkste steden de hoofdstad Perugia, Assisi, Foligno, Gubbio en Spoleto) en Terni (met o.a. Terni, Narni en Orvieto). Het noorden bij Perugia is qua natuur verwant aan Toscane, terwijl het zuiden meer verwant is aan de Abruzzen. Umbrië grenst niet aan zee, maar is rijk aan water door aanwezigheid van rivieren als de Nestore, Paglia, Chiascio en Velino en uiteraard het 4e grootste meer van Italië: het Lago di Trasimeno.

Umbrië wijnbouw:
Etrusken, Romeinen en de Benedictijnse monniken maakten honderden tot duizenden jaren geleden al wijn in Umbrië, zoals o.a. beschreven is door Plinius de Oude. Umbrië heeft een lange geschiedenis door de vruchtbare grond met veel klei, kalksteen en mergel (ook vulkanische delen), heuvels en bergen (50-2500 m. hoogte) met goede expositie, voldoende water door rivieren en meren en een gematigd continentaal klimaat.
De statistieken lopen uiteen, maar Istat data (2021) vermeld 12.400 hectare aan geregistreerde wijngaarden met een gemiddelde productie van 644.000 hectoliter, waarvan 48% wit en 52% rood is.
Umbrië telt 3 D.O.C.G’s, 13 D.O.C’s en 6 I.G.T’s
De belangrijkste druivenrassen voor wit zijn; Trebbiano Toscano (17%), Grechetto (13%) en Trebbiano Spoletino. Voor rood zijn dat de Sangiovese (22%) en de Sagrantino.

Montefalco algemeen
Montefalco ligt tussen Florence en Rome, ten zuiden van Perugia op oostelijke helling van de Colli Martani (parallel aan de Sibillini bergen in het oosten), 7 km Z-O van Bevagna, 11 km Z-W van Foligno en 9 km N-W van Trevi. Montefalco wordt het balkon van Umbrië genoemd, op 473 meter hoogte.

Impressies diverse bezoeken:

  • Benedetti & Grigi:
    Een jong middelgroot bedrijf aan de oostkant van Montefalco. Van origine druiventelers, maar begonnen een eigen wijnkelder in 2014. Dit bedrijf bezit nu vier verschillende locaties in het productiegebied waar ze “apart gevinifieerd’ wijn van maken bedoeld voor 4 verschillende segmenten. De locaties zijn Castello di Limigiano (Benedetti & Grigi), Terre dell’Abate (La Gaita del Falco), La Villa (Miracolo) en La Polzella (Polzella) waar ook de cantina is gevestigd. Ze werken hier met veel respect voor de natuur. Geen bestrijdingsmiddelen en veel biodiversiteit in de wijngaard. Ik kreeg hier een overzicht van het hogere segment wijnen die nu op de markt verkrijgbaar zijn en een rondleiding in de wijnkelders door wijnmaker en oenoloog Matteo Basili. Vooral de Trebbiano Spoletino maakte indruk.
    https://benedettiegrigi.it/en/home-english/

  • Romanelli:
    Klein familiebedrijf aan de noordoost kant van Montefalco vlakbij Colle San Clemente. Devis Romanelli is “one of the rising stars” Hij heeft zijn eigen visie op viticultuur en over welke stijl hij mee wilt geven aan zijn wijnen. In de wijngaarden en olijfboomgaarden werkt hij biologisch met de hulp van zeker 10 verschillende vogels en bijen als bestrijders van allerlei aandoeningen. Het gebruik van natuurlijke meststoffen geeft de biodiversiteit van de bodem een enorme boost. Hij brengt o.a. wijnen op de markt waarvan de druiven van specifieke ‘plots’ uit single-vineyards komen. Zijn stijl is bijna bourgondisch te noemen. Frisheid, Elegantie met enorme structuur en complexiteit. Zowel als in het rood als in het wit. Zijn Molinetta is de beste Rosso Riserva die ik geproefd hebt en zijn Medeo één van de beste Sagrantino. Tevens liet hij vervolgens 2 oude jaargangen (2011 en 2010) proeven, die de ware potentie van zijn wijnen liet zien. Ongelooflijke klasse!
    http://www.romanelli.se/indexEng.php#
  • La Veneranda:
    Kleinschalig familiebedrijf aan de noordkant van Montefalco vlakbij Belvedere. Ik werd hier liefdevol ontvangen door de wijnmaker Roberto Petruccioli en zijn schoondochter Valeria Gasparri die werkt als Brand- en Export Manager. Van origine uit was La Veneranda een boerderij met een lange geschiedenis (1568) en maakten ook al wijn maar zonder commerciële doeleinden. Hun eerste wijnen werden (pas) 2005 aangeboden op de markt. Het bedrijf bezit nu rond de 16 hectare aan wijngaarden. Ik genoot hier van een mooie overzichtsproeverij en heerlijke lunch met allerlei lokale lekkernijen die op hun eigen boerderij verbouwd en/of gemaakt worden. Hier veel respect voor land, mens en dier. Vooral hun recent uitgebrachte Montefalco Sagrantino en Passito 2018 met eigengemaakte Pecorino kazen waren erg lekker ;-)
    https://www.laveneranda.com/en/
  • Arnaldo Caprai:
    Groot bedrijf aan de noord kant van Montefalco en Bevagna vlakbij Valle Cupa. We werden ontvangen met een tour langs de wijngaarden en wijnkelders door Marco Caprai ‘himself’. Supermooie wijnlandgoed en nieuw gerenoveerde wijnkelders; alles spik en span met prachtige kunst aan de muren, want Marco heeft oog voor detail en stijl. Caprai is natuurlijk een levende legende in Montefalco door zijn enorme inzet voor de droge versie van Montefalco Sagrantino en onderzoek naar de Sagrantino-druif en alle viticultuur die die daarbij komt kijken, zoals verschillende snoeiwijzen. Het bedrijf heeft zelfs naam gegeven aan drie verschillende klonen van de Sagrantino, iets waar Marco ongelooflijk trots op is. Nu is hij bezig met de ontwikkeling van de ‘witte’ Sagrantino. Tevens maakt Caprai ook wijnen met monocepages van de internationale druivenrassen Chardonnay, Merlot en Pinot Noir (niet gewoon in de regio), deze uiteraard als I.G.T. Ook is Caprai bekend door zijn “cultwijn” de ‘Spinning Beauty’. Die wereldwijd geprezen wordt en daarom gewild.
    De line-up bestond uit alle Montefalco Rosso, Rosso Riserva en Sagrantino en Passito. Alles geserveerd in prachtig Zalto glaswerk. Prachtig om zo al zijn single-vineyards Sagrantino naast elkaar te proeven.
    https://www.arnaldocaprai.it/

  • Terre de’ Trinci:
    Dit is één van de oudste coöperaties van Montefalco. Officieel ligt het buiten het productiegebied van Montefalco in Foligno. Maar uiteraard de druiven die worden gebruikt voor hun wijnen groeien wel binnen de grenzen van het productiegebied. Hier komen ook veel lokale boeren hun wijnen bottelen en druiventeelers hun druiven brengen waar weer diversen IGT-wijnen van wordt gemaakt. Een echte coöperatie dus! Hier kreeg ik rondleiding door Nicola Mattoni en een overzicht proeverij met hun topcuvée Montefalco Sagrantino Ugolino 2015, hun Montefalco Sagrantino’s. 2018, 2016, 2015 en een hele bijzondere 1998. De proeverij werd afgesloten met een Passito 2017.
    https://www.terredetrinci.com/site/en/

  • Valdangius:
    Kleinschalig familiebedrijf aan de westkant van Montefalco nabij San Marco waar Danilo Antonelli en zijn familie de scepter zwaaien. Met 8 hectare aan wijngaarden en 4 hectare aan olijfbomen. Ook een paar hectare wordt gebruikt voor het verbouwen van groenten, graan, fruit en het houden van vee. Hier kreeg ik samen met de familie een overheerlijk diner voorgeschoteld door oma met een eigen gemaakte pasta met zwarte truffel waarvan ze het graan zelf verbouwen en het bloem zelf malen. Vanmorgen geoogste groenten en wild geschoten eend stonden ook op het menu. Bij elk gerecht werd één van hun wijnen gepresenteerd. Voortreffelijk!
    https://www.cantinavaldangius.it/

  • Perticaia:
    Middelgroot bedrijf met bijna 50 hectare aan wijngaarden aan de westkant van Montefalco vlakbij Casale. Wijnmaker Guido Guardigli maakt hier organische wijnen. Ik proefde samen met exportmanager David Mazzuferi verschillende Spoleto Trebbiano Spoletino (2021, 2017 en 2016) en Montefalco Sagrantino (2016, 2015, 2006 en 2003).
    https://perticaia.it/en/home/

  • Tabarrini:
    Middelgroot familiebedrijf aan de zuidkant van Montefalco vlakbij Turrita. Taberrini bezit 22 hectare aan land waarvan 15 hectare met wijngaarden. De rest wordt verbouwd met allerlei andere landbouwproducten zoals graan en olijven. Giampaolo Taberrini is de 4e generatie en nam eind jaren 90 het bedrijf over van zijn vader. Sindsdien is het bedrijf een begrip in de regio geworden. Hij werd in 2021 verkozen tot president van het consorzio door zijn enorme passie en liefde voor de regio. Giampaolo is een uiterst markant persoon, vaak een geniale gek genoemd. Ik heb nog zoveel plezier gehad met een rondleiding door zijn aparte humor, energie en enthousiasme. De tour ging door zijn geheel nieuwe wijnbedrijf en wijnkelders. Wat er schitterend en modern uitziet. Totaal gereed voor de toekomst. Giampaolo heeft zich ook ontzettend ingezet om Trebbiano Spoletino terug in het vizier te krijgen, wat hem aardig gelukt is. Hij maak er ook hele mooie wijnen van. Bij de lunch die geheel door ‘madre’ bereid werd met zelfgeproduceerde producten, zoals een authentieke lokale pasta soort, kreeg ik fantastische oude jaargangen Boccatone en verschillende uitvoeringen Sagrantino te proeven. Tijdens ons gesprek merkte ik dat er wel visie en verstand van wijn maken achter de man zit en niet alleen maar gekkigheid ;-)
    https://tabarrini.com/en/

  • Scacciadiavoli:
    Eén van de oudste wijnbedrijven van Montefalco. Gevestigd aan de westkant van Montefalco nabij Celestrino. Al meer dan een eeuw in het bezit van de familie Pambuffetti. Het bedrijf bezit 130 hectare aan land waarvan er 40 gebruikt wordt voor de wijngaarden. Jaarlijks produceren ze meer dan 250.000 flessen. Ik kreeg van Liù Pambuffetti een tour langs alle gebouwen op het landgoed en de wijnkelders die in 2000 geheel gerenoveerd zijn. Buiten op de grote binnenplaats mocht ik enkele heerlijke gerechtjes voorproeven die door een 3-sterren chef waren gecreëerd voor één van de vier grote diners die die avond werden gegeven. Daarbij een kleine selectie van hun voortreffelijke Vino Spumante Metode Classico, waaronder een rosé. Ook een schitterende gerijpte Spoleto Trebbiano Spoletino uit 2014 passeerde de revue.
    https://www.cantinascacciadiavoli.it/en/

  • Ilaria Cocco:
    Een jong kleinschalig wijnbedrijf aan de zuidwest kant van Montefalco nabij San Fortunato. Ilaria heeft haar droom gevolg en in 2008 het familiebedrijf doorgestart. Ze bezit nu 8 hectare aan land waarvan ze bijna de helft gebruikt voor de wijngaarden. De wijngaarden hebben allemaal een oostelijke expositie wat je heel goed in haar wijnen terug proeft. Een opmerkelijk elegante stijl Sagrantino. Met een totale productie van 10.000 flessen per jaar. Ilaria liet ons alle jaargangen Phonsano Montefalco Sagrantino proeven vanaf haar eerste vintage 2013 tot aan het vatmonster 2018.
    https://www.coccomontefalco.it/en/

  • Terre de la Custodia:
    Een groot familiebedrijf aan de westkant van Montefalco nabij Celestrino. Een prachtig landgoed boven op een heuvel met panoramisch uitzicht. Hier maken ze niet alleen wijn maar ook olijfolie, bier en bloem. Ik werd ontvangen door “rock-a-billy” Giampaolo Farchioni met een prachtig glas mousserende wijn en kreeg een rondleiding door het bedrijf van de brand manager Daniele Sevoli. Zij zijn de “jonge generatie” van de familie die hier nieuw elan brengt. Hip, modern, chique en stijlvol. Hier vond vanavond een groot galadiner plaats waarvoor ik was uitgenodigd door het consorzio. Ook waren hier 4 andere wijnbedrijven (Taberrini, Romanelli, Briziarelli en Tenuta di Saragano) te gast. Prachtig opgemaakte lange tafel voor 70 personen met 3 chef-koks en 50 man personeel die in de bediening actief waren. Alle deelnemende wijnbedrijven hadden hun prachtigste exemplaren wijnen meegebracht waaronder enkele oude jaargangen en magnums. Na het diner vond beneden in de tuinen een ‘Passito-afterparty’ plaats met diverse Montefalco Sagrantino Passito en met bonbons en chocolade van de beste chocolatier van Italië. Sigaren, bier en hippe DJ maakten het feest compleet!
    https://www.terredelacustodia.com/en/

  • Tenute Baldo:
    Middelgroot bedrijf aan de noordkant van Montefalco en Bevagna vlakbij Cantalupo di Bevagna. Wijnbedrijf gerund door een jonge staf en een jonge agronoom Andrea Sansoni. Bezit bijna 60 hectare wijngaarden. 20 hectare in Montefalco en 40 hectare in Torgiano. Ik kreeg hier een rondleiding door de wijngaarden en wijnkelders. Daarna een overzichtsproeverij en lichte lunch.
    https://www.tenutebaldo.com/en/

  • Antonelli San Marco:
    Middelgroot familiebedrijf aan de westkant van Montefalco vlakbij San Marco. Antonelli is één van de historische wijn bedrijven van Montefalco en bezit 190 hectare land waarvan 50 hectare aan wijngaarden en 20 hectare aan olijfbomen. De rest wordt gebruikt voor allerlei andere landbouwactiviteiten. Vanaf 2009 werken ze geheel organisch. Filippo is de oud-president van het consorzio en heeft deze functie meer dan 10 jaar bekleed. Daarmee is Filippo een bekend gezicht in de regio, Italië en wereld. Filippo ontving mij met open armen en liet me zijn hele portfolio proeven. Mooie witte wijnen en schitterende single-vineyards Sagrantino met verschillende terroir expressies. Ook toasten we met een overheerlijke Vermouth die met eigen geheim recept wordt bereid in Torino.
    https://www.antonellisanmarco.it/en/

Sala Consiliare:
In de Sala Consiliare, de prachtige raadszaal van het gemeentehuis, vond de formele overzichtsproeverij plaats. Alle nieuw uitgebrachte wijnen, enkele nog op fles rijpende wijnen of zelfs enkele vatmonsters konden hier geproefd worden. Deze laatste twee worden binnenkort op de markt gebracht. In totaal 140 wijnen van 40 verschillende producenten hadden hun wijnen ingeleverd. Sommeliers brachten telkens 6 wijnen naar keuze naar je tafel. Je had de keuze om de wijnen blind te proeven. Uiteraard kozen veel wijncritici deze optie om zo tot (ogenschijnlijk objectieve) scores te komen. Ik niet; ik had me voorgenomen om op dag 1 alle witte wijnen te proeven en voornamelijk de Spoleto Trebbiano Spoletino voor mijn rekening te nemen en op dag 2 alle rode wijnen en dan voornamelijk Montefalco Sagrantino, Montefalco Sagrantino Passito en Montefalco Rosso Riserva.
Door 18 verschillende Spoleto Trebbiano Spoletino naast elkaar te proeven merk je enorme verschillen. Sommige aromatisch, groenig en fris. Andere ingetogen, complex en aanhangend. Alles wordt bepaald in de kelder. Vind de fermentatie plaats in RVS of juist hout? Geven we de wijn een korte lierijping mee of juist lang? Hout? En wat voor dan? Barrique of foeder? Nieuw of gebruikt? Meestal maken de producenten meerdere versies en kan jezelf je favoriet kiezen of de juiste wijn bij het op dat moment van de dag. De druif kan in ieder geval alle keuzes van de wijnmaker aan. Maar mijn persoonlijke voorkeur gaat toch wel naar de complexere versies.
Sommige wijnen worden wel omschreven als een kruising tussen een Bourgondische Chardonnay, een Chenin uit de Loire en een Viognier/Roussanne/Marsanne uit de Rhône, maar ze hebben (daardoor?) vooral een eigen signatuur. Je ziet de jonge generatie wijnmakers deze druif ook steeds meer aanplanten en de Grechetto een beetje verdringen. Er waren dan ook meer Spoletino’s dan Grechetto’s te proeven. In totaal heb ik 6 correcte Grechetto’s zonder noemenswaardige verschillen geproefd.
Bij de rode wijnen veel meer variatie; wat een enorme verschillen in de wijnen! In totaal heb ik 6 Montefalco Rosso, 12 Montefalco Rosso Riserva, 24 Montefalco Sagrantino en 12 Montefalco Sagrantino Passito geproefd. Over het algemeen een zeer hoog niveau, ik heb geen slechte wijnen geproefd. Wat duidelijk werd is dat de Montefalco Sagrantino niet meer de “nog heel gesloten jonge en dus nog 10 jaar wachten” wijn is. Sommige producenten kiezen daar bewust wel voor of ze maken verschillende versies. Over het algemeen steeds meer terroir gedreven wijnen met fraîcheur en elegantie, maar ook rijke en krachtige exemplaren.

Uitgelichte wijnen:

Montefalco Sagrantino D.O.C.G:
– Antonelli San Marco “Mollino dell’ Attone” 2016
– Antonelli San Marco “Chiusa di Pannone” 2008
– Romanelli “Medeo” 2016
– Romanelli 2011 & 2010
– Tabarrini “Colle Grimaldesco” 2005 & 2002
– Tabarrini “Campo alla Cerqua” 2016
– Tabarrini “Colle alle Macchie” 2017
– Arnaldo Caprai “25 Anni” 2018 & 2016
– Arnaldo Caprai “Valdimaggio” 2018
– Arnaldo Caprai “Collepiano” 2018
– Terre de la Custodia “Exubera Riserva” 2016

Montefalco Sagrantino Passito D.O.C.G:
– Colle Ciocco 2015
– Còlpetrone 2015
– Romanelli “Crocrè” 2017
– Moretti Omero 2017

Montefalco Rosso Riserva D.O.C:
– Romanelli “Molinetta” 2017
– Terre de la Custodia “Rubium” 2016
– Briziarelli “Rosso Mattone” 2018
– Tenuta di Saragano 2017

Montefalco Rosso D.O.C:
– Arnaldo Caprai “Vigna Flaminia-Maremmana” 2020
– Romanelli “Capo de Casa” 2019
– Tabarrini “Boccatone” 2017 & 2011

Montefalco Grechetto D.O.C:
– Arnaldo Caprai “Grecante” Colli Martani 2021
– Pardi 2021
– Tenuta di Saragano “Montachiello” 2018

Spoleto Trebbiano Spoletino Superiore D.O.C:
– Le Cimate 2019
– Colle Uncinano 2019

Spoleto Trebbiano Spoletino D.O.C:
– Romanelli “Le Tese” 2020 & 2019
– Scacciadiavoli 2020 & 2014
– Benedetti & Grigi “Ermes” 2019
– Perticaia 2021, 2017 & 2016
– Antonelli San Marco “Trebium” 2021 & 2018
– Antonelli San Marco “Anteprima Tonda” 2018
– Valdangius “Filium” 2020 & 2019

Spoleto Trebbiano Spoletino Spumante D.O.C:
– Terre de la Custodia “Gladius” Brut (Colli Martani Spumante)

Spoleto Trebbiano Spoletino Passito D.O.C:
– Le Cimate “Meliade” 2020

I.G.T.
– Tabarrini Bianco dell’Umbria “Adarmando” 2018

Conclusies:
Na 3 volle dagen van proeven en het bezoeken van 11 wijnbedrijven heb ik een redelijk beeld van de regio en de wijnen van Montefalco gekregen. Montefalco is in beweging. Een nieuwe generatie jonge wijnmakers met een duidelijke visie die een enorme dynamiek met zich meebrengt. Van een beetje stoffig en traditioneel imago naar funky nieuwe stijl, maar nooit de traditie uit het oog verliezend.
De plantdichtheid en het latere oogstmoment heeft enorme verbeteringen gebracht aan tanninestructuur. Meer detail voor de werkzaamheden in de wijngaarden zoals snoeimethodes, bladmanagement helpen daar ook bij. Het richten op single-vineyard wijnen is ook sterk in opkomst. Betere exposities, hoger gelegen wijngaarden en het beter begrijpen van bodemsoorten, geeft de wijnen betere expressies, complexiteit en finesse. In de kelder wordt ook steeds meer gewerkt met koude inweking en extreem lange maceratie. Dit maakt de Montefalco Sagrantino absoluut een topwijn die je zo in het rijtje van de gevestigde namen kan plaatsen als Barolo, Barbaresco, Brunello en Aglianico. De Rosso varianten profiteren hier ook van. Deze toegankelijkere rode wijnen door het grote aandeel Sangiovese worden ook steeds gelaagder en complexer zonder de frisheid en elegantie te verliezen. Ook het experimenteren met andere druivenrassen zoals Barbera, Syrah en Montepulciano i.p.v. Merlot geeft ook steeds meer nieuwe dimensies. En ja, de variant Passito heeft mij de ogen doen openen. Ik kon de wijn niet maar nu absoluut ‘one of my favorites’ wat een kracht, complexiteit en raffinement zit er in deze wijnen. Perfecte zoetheid, mooie zuren die absoluut gastronomisch meer bekendheid in Nederland moet krijgen.
Ook de opkomst van de Spoleto Trebbiano Spoletino heeft me enorm verrast. Wat een potentie heeft deze wijn. Enkele schitterende exemplaren mogen proeven met enorme complexiteit en structuur en elegantie.

Kortom; Montefalco verdient zeker meer aandacht bij de Nederlandse importeurs want er zit een enorm onontdekt potentieel in dit gebied.

Voor meer informatie:

https://www.consorziomontefalco.it/en/anteprima-sagrantino/

https://www.consorziomontefalco.it/en/

http://www.miriadeweb.it/

Deel dit bericht:

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn