Fred Nijhuis

Vipava (en meer) door Kirsten Andringa

11 juni 202411 juni 2024

Vipava Vallei: veelzijdig en avontuurlijk, door Kirsten Andringa

Mooie kennismaking met de wijnbouw in de Sloveense regio Vipava.

Op uitnodiging van Belvin vinska šola was ik namens Fred Nijhuis Consultancy & Services te gast in de veelzijdige Sloveense wijnstreek Vipava, een regio met glooiende, groene heuvels en (dat mag niet onvermeld blijven) een smaakvolle keuken.

De regio
In het uiterste westen van Slovenië, grenzend aan Italie ligt de Vipava vallei op zo’n 80 km ten westen van hoofdstad Ljubljana. Het is onderdeel van Primorska, één van de drie grote wijnregio’s in Slovenië; de andere zijn Podravska in het noordoosten en Posavska in het zuidoosten. De Vipava vallei ligt tussen de steile, pittoreske, kalkstenen kliffen van het Trnovo plateau in het noorden en de Karst in het zuiden. Het landschap bestaat uit heuvels die de vlakke vallei omgeven, met bossen die een derde van de oppervlakte bedekken. Met een veelzijdig klimaat dat varieert van koel en continentaal in het noorden tot mediterraan in het zuiden, is dit gebied een ideale omgeving voor wijnbouw. Vroeger stroomde hier de zee, nu is Vipava Vallei een opgedroogde baai. De mineraal- en kalkrijke grond en krachtige, koele Burja wind (tot wel 200 km/uur) uit het noordoosten zorgen voor jonge, frisse en elegante wijnen met bescheiden zuren.

Inheemse druiven en lokale wijnen
Tijdens ons verblijf in de Vipava Vallei hebben we kenmerkende Sloveense wijnen geproefd met de welbekende, jonge en frisse stijl. Soms zacht en rond, maar ook opwekkend en fruitig. Denk aan Zelen, Pinela, Malvazija en Rebolla, maar ook Beli Pinot (Beli Burgundec), Cipro, Glera, Klarnica, Laški Rizling, Maločrn, Rumeni Muškat en Vitovska Grganja. Het veelzijdige terroir zorgt voor een uiteenlopende stijl aan wijnen, ook omdat de producenten diverse vinificatietechnieken hanteren. Zo lageren ze wijnen (vooral van de Zelen) in vaten van acacia-hout en is hun specialiteit maceratie op de schillen, variërend van enkele dagen tot meerdere maanden. In de Vipava regio koestert men deze orange wijnen met hun gouden gloed of amberkleur en dat levert verrassende, complexe wijnen op met veel smaak, een milde tanninestructuur en een groot gastronomisch vermogen. Ook is er veel aandacht voor het milieu en biodynamische wijnen, zoals o.a. blijkt uit het ‘Demeter’ keurmerk voor het wijnhuis Burja. “Voedt de grond en niet de plant”; zo luidt het credo in de regio. De wijnproducenten van Vipava zijn trots op hun terroir, hun innovatieve en creatieve werkwijze en bovenal de inheemse en lokale druivenrassen, veelal biologisch verbouwd.

International Bastards
Men werkt bij voorkeur met inheemse druivenrassen, maar toch zijn er in Vipava ook diverse, internationale druivenrassen aangeplant. Onder hen Cabernet Franc en – Sauvignon, Merlot, Pinot Noir en Syrah, terwijl ook de Barbera er niet onbekend is. Deze leveren veelal wijnen op met een herkenbare, mondiale stijl. Wijnproducent Fedora noemt zichzelf ‘het huis van de inheemse wijnen’ en hun missie is: interessante wijnen maken met respect voor het terroir, milieu en behoud van creativiteit en unieke karakter. In de wijngaarden van Fedora vinden we naast de door hen bejubelde Pinela en Zelen ook enkele (zoals ze deze zelf noemen) ‘international bastards’ zoals Chardonnay en Sauvignon Blanc, een erfenis van vorige generaties. Om daar toch iets interessants mee te doen, maken ze daar nu hun ‘Bastardo’ van; een leuke wijn, verrijkt met een vleugje Muscat. De oplage van een paar honderd flessen is bescheiden, maar blijkt een hit. De hoofdrol in hun assortiment blijft uiteraard aan de lokale druivenrassen gegund.

Okusi Vipavske Groepsfoto- foto Marijan Mocivnik, www.studio-ajd.si

Okusi Vipavske food foto - foto Marijan Mocivnik, www.studio-ajd.si

Okusi Vipavske 24 -foto Masterclass Robert- foto Marijan Mocivnik, www.studio-ajd.si

445593703_1130807658006038_7040388084343280100_n

bastardo-xl-fedora-wines-valter-mojca-kobal-694705

11gangen ontbijt van Michelin chef Tomaž Kavčič

443715205_436855532383815_1396086165526421405_n

443718382_1088220232242434_9162214350163721245_n

445403541_442889415023969_3361358749454431752_n

445533181_3792731517678638_419998945601870217_n

445533814_967535568373281_6013213806447720168_n

445539189_461301086378864_1540159057437463540_n

445551069_1569070470335936_3979247066167591587_n

Untouched by Light
Dat Slovenië slimme, creatieve en innovatieve wijnmakers kent, blijkt wel uit een boeiend concept: “Untouched by light”. Dit betreft een unieke mousserende wijn van het wijnhuis Radgonske Gorice, gelegen in het noordoosten van Slovenië, vlak onder de Oostenrijkse grens in de regio Podravska. Overtuigd dat ‘de beste dingen in het donker gebeuren’, vindt het hele proces van het plukken van de druiven tot en met de opvoeding en botteling van de wijn plaats in absolute duisternis. Het concept is wetenschappelijk onderbouwd en geïnspireerd op de studie van Professor Emerita Ann C. Noble, de “Sensory study of the effect of fluorescent light on a sparkling wine and its base wine”, in 1989 gepubliceerd in de American Journal of Enology and Viticultur. Noble beschrijft daarin o.a. light-struck aromas (goût de lumière). Licht tast wijn aan en daarom wordt ’s nachts geplukt (de plukkers dragen nachtkijkers), de wijn gebotteld in zwart glas en vacuüm verpakt in een zwarte zak. De wijn dient ook in het donker te worden gedronken en, jawel, uit een zwart wijnglas.

Tijdens ons bezoek werden we verrast met de ‘Untouched by Light Experience’. We proefden de wijn letterlijk blind in de donkere kelder van Radgonske Gorice uit zwarte wijnglazen, speciaal in Duitsland gemaakt en voorzien van het ‘Untouched by light’ logo.

Om hun gelijk aan te tonen, werden er twee wijnen geproefd: in het ene glas de traditioneel geproduceerde mousserende wijn en in een ander glas de ‘Untouched by light’. Het verschil met de traditioneel geproduceerde mousserende wijn was duidelijk waarneembaar. De eerste bleek aromatisch met een zachte mousse, ronder dan zijn exotische broertje. De ‘Untouched by light’ presenteerde zich levendig met een bijna explosieve mousse en subtiele fruittonen op het palet.

Deze unieke wijn heeft een prijskaartje van €100,- per fles en telt een beperkte oplage van slechts 2000 flessen. Wilt u een unieke beleving, dan kunt u de ‘Tasting experience’ boeken bij wijnhuis Radgonske Gorice. Het is in vele opzichten een bijzondere wijn, maar zoek je naar een optimale prijs-kwaliteit verhouding, dan…

Beweging in het glas
Vipava is in beweging en het valt niet te ontkennen dat de wijnmakers openstaan voor vernieuwing door middel van boeiende experimenten. Ze zijn trots op hun lokale druiven en wijnen en profiteren van de kennis en ervaring van duizenden jaren van hun eigen wijnbouw en die van innovatieve initiatieven van collega’s uit de hen omringende landen. Kortom Vipava is veelzijdig en avontuurlijk; daar gaan we beslist nog veel meer van horen…

Bronnen:

Batič Winery
Untouched by light
Groepsfoto, foto masterclass Robert & food door: fotograaf Marijan Močivnik, studio-ajd.si

Overige foto’s door Kirsten Andringa

Deel dit bericht:

Romagna – Verrassend mooi wit en degelijk rood

8 juni 20248 juni 2024

Romagna – Verrassend mooi wit en degelijk rood

Een verslag van Karin Horseling

Op uitnodiging van het Consorzio Vini di Romagna was ik namens Fred Nijhuis/Nijhuis Consultancy Services te gast bij Vini ad Arte in Faenza, Romagna. Net voordat de Formule1 neerstreek in Imola en de Giro d’Italia door Rimini denderde, mocht de wijnpers zich laten bijspijkeren over de Albana, Rebola en Sangiovese wijnen uit deze fijne streek.

Romagna
Vanaf het zuidoosten van Bologna tot aan de Adriatische zee, ligt de wijnstreek Romagna keurig tegen de Via Emilia aangeplakt. Deze oude Romeinse ‘Via’ werd 2000 jaar geleden door consul Marcus Emilius Lepidus geplaveid en verbond het huidige Piacenza met Rimini. Ooit bedoeld om het Romeinse leger te faciliteren en de macht in de regio te versterken, hielp het tevens de groei van de handel en de steden alhier. Vandaag de dag vormt het een mooie ‘bovengrens’ van het wijngebied Romagna.

Consorzio Vini di Romagna
Het Consorzio werd in 1962 opgericht en behartigt inmiddels de belangen van ca. 120 producenten. En om de aantallen compleet te maken: samen hebben zij 28.000 hectare wijnland, 1 DOCG, 5 DOC’s en 4 PGI’s. Romagna is -sinds 2021- onderverdeeld in 16 subzones.

De subzones onderscheiden zich in terroir, uitrichting en dergelijke. Een begrip wat over diverse zones heen terugklinkt is ‘spungone romagnolo’. Deze typische bodemsoort ontstond drie en een half miljoen jaar geleden in het Plioceen en bestaat uit kalk-zandsteen dat zeer rijk is aan mariene fossielen; vooral de Albana gedijt prima op deze ondergrond. Daarnaast vinden we er de nodige klei, variërend van wit en bruin tot rood, afgezet door allerlei riviertjes in de verschillende valleien.

Verrassend mooi wit

Albana
We startten met de enige DOCG die de streek rijk is: Romagna Albana DOCG. Het was de eerste Italiaanse DOCG voor witte wijn in 1966. Destijds stond er in Romagna nog ruim 7500 ha van aangeplant, inmiddels is dit tot een tiende gereduceerd: 768 ha. Terecht gereduceerd? Nee, absoluut niet! Albana is een ras wat al sinds de Romeinen gecultiveerd wordt in Romagna (en in beperkte oplage in de Toscane) en voor het eerst werd gedocumenteerd door Pier de Crescenzi in 1303. De druif rijpt laat, houdt goed zijn zuren en kenmerkt zich door de lange trossen. Kenmerkende aroma’s zijn peren, acacia, kruidigheid en honing. De Albana wijnen kunnen secco, passito of spumante zijn. Deze laatste variant hebben we niet geprobeerd, maar van de secco en passito hebben we des te meer genoten.

De wijnen die er voor mij uitsprongen:

Fattoria Zerbina
De ‘Bianco di Ceparano’ was de eerste albana secco die we proefden. De wijn was de lichtste van allen en viel op door de kruidigheid, was fris met tonen van salie en citrus. De wijn komt uit de subzone Marzeno. Wijnmaakster Christina Geminiani vergist deze wijn in stalen tanks voor ca. 20 dagen en vervolgens rijpt de wijn 5 maanden in cementen tanks op de fijne lies.
Om de cirkel helemaal rond te breien proefde ik op de laatste dag als laatste wijn ook weer een wijn van Christina. Ditmaal de AR Passito Riserva uit 2019. Een passito met de geuren en smaak van abrikozen, honing, sinaasappelzest en wederom weer wat kruidigheid. Een volle passito, maar door de zuren niet zwaar, maar juist mooi in balans.

Giovannini
Een wijnhuis uit de subzone Imola waarvan ik de GGG proefde. GGG staat voor ‘Il grande gigante gentile’: de grote vriendelijke reus uit het boek van Roald Dahl.
Een meer complexe wijn dan die van Fattoria Zerbina. 15 Maanden gerijpt in cementen vaten en nog 8 maanden op de fles.

Tre Monti
De Vitalba wijn van dit huis wordt gemaakt in kvevri van 470 liter, zonder toevoeging van additionele gisten en ook zonder temperatuurcontrole. Afhankelijk van het oogstjaar laat men de maceratie tussen 70-120 dagen duren. Het levert een amberkleurige wijn op, die hoewel secco, zeer aromatisch, bijna passito achtig overkomt.

Tip van 1 van de wijnmakers: Combineer albana wijnen met capelletti pasta gevuld met vlees en kaas!

Rebola
Op de tweede dag van Vini ad Arte togen we naar het uiterste oosten van het gebied, naar de subzone San Clemente. Vlak onder Rimini in licht glooiend landschap dicht bij (de Adriatische) zee.

We waren te gast op het wijngoed Enio Ottaviani. We kwamen hier aan in een enorme stortbui, wat twee mooie momenten opleverde;
a) prachtige regenbogen boven de wijngaarden toen het droog werd
b) een zeer aardige wijnboer die met 1 paraplu de regen trotseerde en een nat pak riskeerde door ons stuk voor stuk uit de bus te begeleiden naar de proefruimte. Over gastvrijheid gesproken!

Rond Rimini worden onder andere wijnen gemaakt van rebola (alias pignoletto) druiven. Binnen de Rimini rebola DOC worden hiervan wijnen geproduceerd die delicaat zijn, aromatisch met geuren van perzik, citrus en tropisch fruit.
We proefden hier de rebola wijnen van vier producenten. De kwaliteit was hoog; de twee beste voor mij waren de Isotta van Tenuta Santini en de twee geproefde jaargangen (2022 en 2020) van Enio Ottaviani.

Red rules

Na het verrassend plezante wit terug naar het rode. De meeste aangeplante blauwe druif in Romagna is en blijft sangiovese. Romagna staat het meest bekend om deze wijnen.

Mijn top 5 van de sangiovese wijnen:

Monte del Re, Asirelli, Romagna Sangiovese Superiore Riserva DOC, 2020 (Imola)
Pandolfa – Noelia Ricci, Romanga Sangiovese Superiore Riserva DOC, 2021 (Predappio)
Tenuta Masselina, Romagna Sangiovese Serra Riserva DOC, 2021 (Serra)
Fattoria Zerbina, Monografia 4, Romagna Sangiovese Marzeno Riserva DOC, 2019 (Marzeno)
Giovanna Madonia, Ombroso, Romagna Sangiovese Bertinoro Riserva DOC, 2021 (Bertinoro)

Mijn overall afdronk na drie dagen Vini ad Arte: een mooi gebied met enthousiaste wijnmakers, verrassend mooi en onderscheidend wit en gedegen rood. Een regio die zijn eigen karakter en positie in Italie steeds meer blijft benadrukken.

Deel dit bericht:

Tenuta Stella, door Thim Vernooij

8 juni 20246 juni 2024

Tenuta Stella, door Thim Vernooij

Verslag van de online proeverij

“Tenuta Stella is een juweeltje te midden van de glooiende heuvels van Collio, in een buitengewoon wijnbouwgebied, gestreeld door de bora-wind en koele briesjes, en gekust door de zon. Het staat op een heuvel met een spectaculair uitzicht, niet alleen op de terrasvormige wijngaarden, die de vorm hebben van een amfitheater, maar op heel Friuli. Achter de toppen van de rijen wijnstokken zijn de ogen van de bezoeker inderdaad verloren in de horizon en op een heldere dag kun je zelfs de zee zien.”*

Online
Eind mei nam Thim Vernooij namens NCS deel aan een online proeverij van Tenuta Stella, verzorgd door Erika Barbieri, niet alleen oenoloog, maar ook technisch- en marketingmanager van het domein.

Tenuta Stella ligt in het dorpje Scrio bij Bolgena del Collio in het noordoosten van Italië, onderdeel van de Collio Goriziano aan de voet van de Julische Alpen. Het landgoed van 38 hectare werd in 2009 gekocht door Sergio Stevanato. Hij zag de biodiversiteit met mogelijkheden voor wijnbouw, in dit deel van de zogenaamde Groene Gordel, de ecologische strook langs het voormalige IJzeren Gordijn. Er zijn momenteel 15 hectare in gebruik voor de wijnbouw, 10 meer dan bij de oprichting van het domein. Uiteraard spelen de Malvasia en Friulano als lokale specialiteiten hier een hoofdrol.

“Bij Tenuta Stella is de natuur in haar ware element. Hier groeit het leven spontaan en levert het evenwichtige resultaten op: dieren, bloemen, land, kruiden en planten leven in harmonie met elkaar en geven leven aan een veelzijdig en immens kostbaar ecosysteem. Met onze wijnbouw willen we deze balans niet verstoren, maar er een integraal en heilzaam onderdeel van zijn”.*

* Zoals gezien door Sergio Stevanato, oprichter en eigenaar van Tenuta Stella

Tenuta Stella hanteert vier kernwaarden: Authenticiteit, kwaliteit, duurzaamheid en biologisch.

Authenticiteit:
De heuvels van Collio bestaan uit een gelaagde bodem met kalkrijke mergel, flysch en zandsteen; de zogenaamde “Ponca”, typisch voor Oost-Friuli en daterend uit het Eoceen. De meeste wijngaarden van Tenuta Stella liggen op terrassen, op een hoogte van 120m tot 270m boven de zeespiegel. In de wijngaard wordt enkel gewerkt met Guyot geleiding, het gebruik van machines wordt tot het minimum beperkt en er worden geen pesticiden of chemische meststoffen gebruikt. Al het ‘natuurlijk afval’ dat bijvoorbeeld vrijkomt als restproduct van het snoeien of de vinificatie, wordt als compost in de wijngaard gebruikt. Op deze manier is authenticiteit gewaarborgd.

Kwaliteit
Door het hanteren van zorgvuldige, voornamelijk handmatige wijnbouw zijn de werkzaamheden in de wijngaard tot het hoogstnoodzakelijke teruggebracht. Ook hierdoor is de opbrengst beperkt tot circa 4000 flessen per hectare, gericht op de hoogst mogelijke kwaliteit.

Duurzaam
Duurzame energie wordt opgewekt d.m.v. zonnepanelen en er wordt niet geïrrigeerd. Ook waterverbruik voor bijvoorbeeld het schoonmaken van apparatuur wordt tot een minimum beperkt om verspilling te voorkomen.

Biologisch
Sinds 2016 zijn de wijnen volledig biologisch.

Rebranding, een nieuwe identiteit
Het jaar 2023 is een keerpunt in het imago van Tenuta Stella. Het bedrijf achtte het namelijk noodzakelijk om haar filosofie op basis van duurzame wijnbouw te combineren met hun merkidentiteit. Zo is in het logo hun filosofie “cultivators of life” verwerkt, terwijl in de keuze voor de lettertypes de balans tussen traditie en natuur weerspiegelt. Ook benadrukt het de diepe band tussen het bedrijf en het leven, aldus Erika Barbieri. Volgens haar is het nieuwe label in feite een lofzang op het leven, een eerbetoon aan het milieu en een symbool van authenticiteit. Het is een idee dat spreekt van passie en respect voor het land en de natuur, in staat om de aandacht te trekken van een publiek dat gevoelig is voor de kwestie van milieubehoud en een duurzame levensstijl.

De wijnen
Elke wijn wordt gepresenteerd met een andere kleur etiket, behalve de Selezioni-lijn, die zich onderscheidt van de rest door zijn witte kleur. De natuurlijke kleuren zijn geïnspireerd op het gebied waar deze buitengewone wijnen worden geproduceerd: de bodem (met zijn mariene origine), de bladeren en de kleur van de druiven. Ze voegen authenticiteit en het belang van de natuur toe, ook in de productie van de wijnen. Bovendien zijn de etiketten gemaakt van gerecycled papier, iets ruw, als bewijs van de natuurlijke benadering in alle opzichten.

Collio Friulano DOC, 2022
Natuurlijke gisting en vinificatie in RVS met lange rijping sur lie. Rijk aan fruitige tonen, met hint van amandel, typisch voor deze variëteit. In de mond fris en aanhoudend; zeer doordrinkbaar met een volle en zachte afdronk. Een Friulaan met structuur en persoonlijkheid, een waardige vertegenwoordiger van dit gebied en de druif.

Colli Malvasia DOC, 2022
100% Malvasia Istriana.
Na de spontane vergisting in RVS, een rijping van enkele maanden in RVS en tonneaux. Deze vinificatie geeft zowel fruitige tonen als tonen van droogbloemen en een even zachte als frisse sensatie in de mond. Mooi in balans met een prettige drinkbaarheid.

Collio Ribolla Gialla Riserva DOC, 2022
Uitsluitend Ribolla Gialla met een spontane gisting in vaten van Frans eiken en circa 30 dagen schilcontact. Na de rijping van 10 maanden in tonneaux, nog eens 12 maanden in grotere vaten, allemaal nieuw Frans eikenhout. De aroma’s worden gekenmerkt door intense, fruitige tonen van gedroogde abrikoos en sinaasappelschil, aangevuld met aroma’s van gekonfijte citroen, wat vanille en zoethout. In de mond is de wijn droog, maar verfrissend, vrij tanninerijk en vol; een goede weergave van de Ribolla Gialla.

Deel dit bericht:

Campania, fascinerend en veelzijdig; door Guus van Otterloo

4 juni 20243 juni 2024

Campania, veelzijdig en fascinerend: door Guus van Otterloo

Guus van Otterloo bezocht namens NCS Campania en stond versteld van het veelzijdige aanbod aan druiven en wijnen dat de producenten in deze historische regio te bieden hebben.

Guus van Otterloo bezocht namens NCS Campania Stories en stond versteld van de variatie aan druiven en wijnen die de producenten daar presenteerden.

Campania.
Dertig jaar heb ik, als zelfstandig wijnimporteur, rondgereisd in Europa. Dat er desalniettemin flinke gaten in mijn wijnkennis zitten, bleek dit jaar in mei maar weer eens, toen ik namens Fred Nijhuis, 4 dagen naar de omgeving van Napels reisde voor de Campania Stories.
Ter plekke vlogen totaal onbekende DOP’s, IGP’s en druivenrassen mij om de oren. Kende u de herkomstbenamingen Paestum, Pompeiano, Falerno del Massico, Asprinio di Aversa of Catalanesca del Monte Somma? Ik niet. Of de druiven coda di volpe, pallagrello bianco, piedirosso, casavecchia, sciascinoso en pallagrello nero? Opnieuw: ik niet. En wist u dat de Falanghia in Campi Flegrei niets te maken heeft met die in Benevento? Wederom, ik niet. En besefte u dat de hellingen van de Vesuvius totaal anders van herkomst en samenstelling zijn dan eveneens vulkanische bodem van Campi Flegrei? Voor het laatst: ik niet.
Ben ik dan wel de juiste persoon om te schrijven over wijn uit Campania? Het antwoord op die vraag is natuurlijk aan u.

Meer aandacht en respect!
Voordat u afhaakt wel nog dit: na vier lange dagen proeven en vier bezoeken aan producenten ben ik gefascineerd geraakt door, én enthousiast geworden over, het enorme pallet van geuren en smaken van de wijnen in Campania. En ik hoop natuurlijk iets daarvan te kunnen overbrengen: de wijnen, de producenten, én de streek, schreeuwen erom ontdekt te worden.
Daarmee ben ik terug bij de Campania Stories. Doel van dit jaarlijkse, door de samenwerkende Consorzi van Campania voor professionals georganiseerde event is natuurlijk promotie. En ik hoop dat ik met dit stukje dáár een beetje aan bijdraag. Campania is interessant, veelzijdig, leuk en verdiend meer bekendheid!