Sicilia en Primeur
Op uitnodiging van Cassovini Sicilia verkende NCS Sicilië tijdens een enerverende tour met bezoeken aan wijndomeinen in zowel de binnenlanden als langs de kust. In het oosten, westen en zuiden zagen en voelden we de verschillende microklimaten en bezochten we wijnhuizen die de enorme verschillen tot uitdrukking brengen in intrigerende wijnen.
Eenmaal terug van weer een boeiend avontuur, blijft vooral één gevoel duidelijk hangen: de verankering van ‘campanilismo’ in de Siciliaanse cultuur. Het definieert de devotie van de eigen regio, de eigen gemeente of zelfs een klein deel ervan. Het is een fenomeen waarbij de inwoners letterlijk niet verder kijken dan hun eigen kerktoren en de zeer lokale gewoonten elke streek, elke dorp, elk stadsdeel en hun bewoners, een unieke identiteit geeft.
Die eigen tradities maken dat er niet of nauwelijks sprake is van een algemene standaard voor ‘de Siciliaanse keuken’ en evenmin voor ‘the Sicilian way of wine making’. Sicilië wordt juist gekenmerkt door grote lokale verschillen die de Siciliaanse wijncultuur eigenlijk alleen maar interessanter maken.
Feudo Montoni
Onze reis begint bij Feudo Montoni, een wijnhuis waar passie, traditie en duurzaamheid zijn verankerd in de filosofie, het leven en de wijnen van Fabio Sireci.
In de negentiende eeuw kocht zijn familie land in de provincie Agrigento, vanwege de biodiversiteit en inheemse druiven als de Catarrato, Perricone en Nero d’Avola. Met grote trots verklaarde hij dat de wijnstokken allemaal het “Montoni DNA” bezitten en geënt zijn op de originele onderstokken, een combinatie die voor een puur Siciliaans druivenras zorgt. De druiven groeien op aparte kavels die gescheiden worden door ‘onkruid’ soort dat enkel op dit gedeelte van het eiland groeit. ‘De natuur is een onderdeel van ons land, ons bestaan. De natuur heeft bepaald dat de begroeiing hier een specifieke functie heeft. Wie zijn wij om dat niet te respecteren en te gebruiken?’. Deze filosofie is direct zichtbaar op het land en in de wijngaard waar de begroeiing kniehoog staat.
Om te voorkomen dat er teveel wildgroei is tussen de wijnstokken, neemt Montoni alleen werknemers uit omliggende dorpen in dienst die de wijngaard en haar druiven kennen en begrijpen. Enten, snoeien, maaien en oogsten geschiedt handmatig en is erg arbeidsintensief. Gedurende het gehele groeiseizoen inspecteren mensen dagelijk de wijngaarden en geven ze de aandacht die te nodig hebben en verdienen. Het respect dat het wijnhuis voor haar geschiedenis heeft, komt ook tot uitdrukking in de namen van de wijnen. De Nero d’Avola Vrucara heeft haar naam bijvoorbeeld gekregen van het groen dat spontaan rondom de wijngaard groeit, in Sicilië bekend als “Vruca”. De Perricone del Core ontleent haar naam aan wat de boeren van Montoni dat gedeelte van de wijngaard noemen, het hart.
De negen wijnen van Feudo Montoni – rood, wit (droog en zoet) en rosé – zijn allen biologisch, primair dankzij het gunstige, droge klimaat op Sicilië waar schimmel zelden (grote) problemen geeft.
Tasca d’Almerita – Regaleali
Het wijnhuis, centraal gelegen in het Sclafani Bagni landschap, kan het beste worden omgeschreven als een familieonderneming dat profteert van de ‘best practices’ van acht generaties wijnmakers. Alberto Tasca leiddde het wijnhuis de moderne tijd in en vormde de visie gebaseerd op kwaliteit en duurzaamheid. Dat resulteerde o.a. in eigen bassins voor irrigatie, een jaarlijks sociaal verantwoordingsrapport en een nieuw geïntroduceerd beleid waardoor single-use plastics niet meer worden gebruikt. Voor Alberto zijn ook daarbij ook details belangrijk, zoals het gebruik van duurzame haarnetjes voor het personeel in de productieruimten.
De wijngaarden in de vallei (op 450-900 meter hoogte) genieten van een bijna perfecte omgeving. De temperatuur is er constant en de altijd aanwezige stroom van frisse wind geeft de planten, in combinatie met het ontbreken van zware neerslag, een natuurlijke, gezonde habitat. In de ecologisch verantwoorde bedrijfsvoering combineert Tasca d’Almerita – Regaleali moderne praktijken met oude filosofieën, wat resulteert in een stijl die zowel modern als klassiek te noemen is.
Feudo Principi di Butera
Profiterend van het gunstig micro-klimaat van zuidelijk Sicilië, laat Principi di Butera hun druiven genieten van voldoende zon en warmte, waarbij de wind van zee de nodige verkoeling geeft.
Het wijnhuis is sinds 1997 opgenomen in Zonin familie en zij hebben als doel de Siciliaanse ziel in de wijnen tot uitdrukking te laten komen. Met een focus op het midden segment van de consumenten markt tracht Feudo Principi di Butera, met haar ruim 320 hectaren, met hun variaties op onder andere Grillo, Insolia en Nero d’Avola de gemiddelde persoon te laten ervaren wat Sicilië kan bieden.
CVA Canicatti
In 1969 bracht deze organisatie de passie van 300 wijnboeren samen in één groot, ambitieus project om de globale markt te veroveren. Met in totaal meer dan 900 hectaren aan wijngaarden, produceert het bedrijf verschillende wijnen met een focus op het middensegment van de markt. Ze maken vooral duidelijk te begrijpen wijnen met als primair doel: genieten! ‘Het middensegment vraagt om wijnen met meer complexiteit dan de goedkoopste uit de supermarkt, maar die prijstechnisch nog altijd aantrekkelijk zijn. Wij hebben ons daarom gespecialiseerd in kwaliteitswijnen met een optimale prijs-kwaliteit verhouding.’
CVA Canicatti richt zich voornamelijk op wijnen van druivenrassen als de Nero d’Avola, Grillo en Catarratto. Bekend zijn ze o.a. door hun Diodoros, een wijn geproduceerd aan de voet van de Juno tempel in de Vallei der Tempels, daar waar inderdaad veel tempels te vinden zijn…
Sicilia en Premier
De tendens om de capaciteiten van de eigen druivenrassen in te zetten om de algehele kwaliteit van Siciliaanse wijnen te verbeteren, is bij vrijwel alle wijnhuizen duidelijk merkbaar. Het laat zien op welke wijze ze het enorme potentieeel van Sicilië willen benadrukken. Ze worden daarbij geholpen door een buitengewoon gunstig klimaat, dat tevens volop mogelijkheden biedt om te experimenteren met biologische bedrijfsvoering. Ook in dit opzicht inspireert Sicilie diverse andere wijnstreken in en buiten Italie.
Sicilia en Premier benadrukte weer eens dat een wijncultuur die zich voorheen voornamelijk richtte op de productie van anonieme bulkwijn, ook in staat is om de individuele kracht van haar inheemse druivenrassen tot uiting te laten komen in kwaliteitswijnen met een unieke identiteit.
