Fred Nijhuis

Your favorite Dutch wine writer

NCS werkt graag samen met:

RIP Gerrit Greveling

Gerrit Greveling; de hemel is een ster rijker

Afscheid van- en herinneringen aan een geweldige chef en mooi mens.

Ja, er waren klachten en hij werd al eerder gedotterd, maar dat Gerrit Greveling 11 december op pas 60-jarige leeftijd kwam te overlijden, kwam voor iedereen als een verrassing. Te jong, nog volop in het leven en nog lang niet klaar met projecten voor o.a. de Alliance Gastronomique en het Gastronomisch Gilde en ideeën en wensen in de privésfeer, waren woorden die vandaag frequent werden gehoord tijdens de dienst in de Sint-Jans Kathedraal in ’s Hertogenbosch. Familie, vrienden, collega’s en anderen die Greveling kenden, spraken met bewondering en veel respect voor de mens en professional die zoveel betekende voor zijn familie en de gastronomie.

Gerrit Greveling was een vakman pur sang; gedreven, inspirerend, ondernemend en professioneel; zeker van zijn zaak, maar altijd met een zekere twijfel die hem aanzette om het nóg beter te doen.
Zijn carrière bracht hem van een truckers café naar sterrenzaken, van onschuldige kroketten naar legendarische culinaire creaties en van een brommer naar een Harley en Porsche. Op persoonlijk vlak kende hij geluk met zijn Corry, kinderen, kleinkinderen, broers en andere familieleden die vele mooie momenten en emoties met hem deelden.

Ik leerde Gerrit kennen in Chalet Royal, toen een goede kennis me uitnodigde voor een ‘serieuze’ lunch. We genoten er uitgebreid en waren toen niet alleen onder de indruk van het eten, maar ook van de oude (ogenschijnlijk aan elke tafel en stoel steun zoekende), Italiaanse sommelier die ons vermanend corrigeerde toen we een oude Bourgogne iets te wild naar zijn zin behandelden. Een nieuwe kennismaking met Chalet Royal tijdens een proeverij met wijnen van het wijnhuis Guigal deed me besluiten er mijn verjaardag te vieren en sindsdien had ik een bepaalde band met het restaurant, ook omdat Gerrit je het gevoel gaf dat je echt een gast was.

Later kwam ik er nog met een zekere regelmaat, maar altijd minder vaak dan ik wilde. Natascha proefde er het gerecht dat ze nog altijd als de meest briljante creatie ooit geproefd beschouwt: komkommersoep met een bolletje van witte chocolade, gevuld met vloeibare mierikswortel. In de loop van de jaren maakte ik niet alleen kennis met de diverse keukenklassiekers van Gerrit, maar ook met diverse bijzondere en bijzonder mooie wijnen. Naast begenadigd chef was Gerrit namelijk ook een ongelofelijk grote liefhebber van wijn. Zijn kennis van wijn en spijs was ongekend, zelden zie je een chef die (bijna) net zoveel kennis heeft van koken als wijn en deze bovendien op imponerende wijze weet te combineren. De verkiezing tot ‘Wijn-spijs specialist 2009’ door Gault&Millau was eigenlijk niet meer dan logisch.

En toch herinner ik me Gerrit vooral als iemand die me ooit redde uit een penibele (lees: gênante) situatie. Het was de tijd waarin ik financieel enkele ‘uitdagingen’ kende. “In between jobs”, beschikte ik niet over een auto en voor een reisje naar Italië had ik een huurauto geboekt. Betalen was op zich geen probleem, alleen de wijze waarop wel… Bij het autoverhuurbedrijf bleek een creditcard de enige manier om een borg te betalen en die had ik niet. Enigszins in paniek belde ik met Gerrit die luttele minuten later als reddende engel kwam aanrijden. Hij hoorde het verhaal aan, zag de stapel koffers en tassen en keek ons in de ogen. Zonder verdere vragen, belerend commentaar of voorwaarden trok hij zijn creditcard voor de borg en wenste ons met een gulle glimlach op het gezicht vooral veel plezier…. Een kippenvel moment om nooit meer te vergeten.

Hij was een mens dus; hard als het nodig was, warm en zacht als het kon. Ook latere ervaringen met Gerrit koester ik, maar sinds het ‘creditcard moment’ altijd met een extra lading, meer betekenis. Vandaag werd bevestigd dat Gerrit voor heel veel mensen veel betekende en daar altijd om herinnerd zal worden. Nederland is niet alleen een chef armer, maar ook een ondernemer, een gepassioneerd liefhebber en zeer kundig professional. Zijn familie zal hem om nog veel meer redenen missen en allen troosten we ons met de wetenschap dat hij ons vele, in allerlei opzichten heerlijke herinneringen heeft nagelaten.

Deel dit bericht:

Facebook
Twitter
LinkedIn

Boot koffie

Boot koffie

Nadere kennismaking met koffie zoals koffie bedoeld is.

Ik ben van de generatie filterkoffie. Douwe Egberts en Melitta waren begrippen bij ons thuis en altijd te zien, te ruiken of anderszins te genieten. Een schepje Buisman was zeker in de vroegste jaren van mijn bestaan nog heel gebruikelijk, maar verdween langzaam maar zeker uit zicht  (en de koffie). Ik heb later begrepen dat wij niet de enigen waren die geen Buisman meer gebruikten en dat het bedrijf zijn focus ook daarom richtte op (o.a.) de pre-fab hamburger industrie waar het de producten voorziet van ‘grill-strepen’.

Maar goed, koffie dus…
Begin 2019 kwam ik ‘door omstandigheden’ in Costa Rica terecht. Een prachtig land met de meest fantastische natuurgebieden, lieve mensen (op uiterst opdringerige exemplaren na bij toeristische attracties) en……. een rijke koffiecultuur. Als liefhebber van Italiaanse koffie-gewoontes (dus geen cappuccino na 11 uur in de ochtend en geen tot de rand gevuld kopje Hollandse ‘espresso’) was ik wel wat gewend, maar ik keek toch wat verrast toen ik na de maaltijd een soort filtersysteem op tafel kreeg in plaats van een espresso. Geen papieren Melitta-filter deze keer, maar een exemplaar van stof, een zakje, hangend in een kleine, houten stellage boven een kopje. De bediening lepelde wat koffie in het zakje, goot er heet water op en wenste me er veel smaak en plezier mee. De koffie was licht van kleur, maar uiterst geurig en bleek bijzonder smaakvol; niet machtig of krachtig, maar overtuigend elegant met veel fijne aroma’s. Een bijzonder aangename ervaring die later die reis nog enkele keren werd herhaald. Filterkoffie als kwaliteitsproduct dus, voor mij een openbaring na heel wat jaren verwend te zijn met allerlei Italiaanse varianten.

NK Blindproeven
Toen ik begin dit jaar bezig was met de organisatie van de tweede editie van het NK Blindproeven, werd ik door premium partner ‘Le VIN en direct’ op Boot koffie gewezen. Het leek Henk Maas een goede partner om het NK, letterlijk en figuurlijk, wat extra geur en smaak te geven. Het contact met Barend Boot bleek erg prettig en we kwamen overeen dat hij koffie zou schenken na de wedstrijd. Om me enigszins voor te bereiden op de komst van Barend en zijn koffie besloot ik me wat te verdiepen in zijn bedrijf en producten. Direct werd ik door allerlei zoekmachines gewezen op de diverse successen die de koffie van Boot hadden behaald. Tot mijn spijt en schande waren ze tot op dat moment buiten mijn gezichtsveld gebleven, waarschijnlijk omdat ik nooit verder keek dan Italiaanse koffiespecialiteiten.

Andere koffie
Ik was natuurlijk wel op de hoogte van Starsucks en mocht op Wine Professional kennis maken met speciale koffie van Nespresso (en de gastronomische inzetbaarheid ervan), terwijl Buscaglione o.a. haar koffie schonk tijdens mijn 25-jarig jubileum. Maar Boot koffie? Het zei me eerlijk gezegd niks. Dat dit een gebrek aan mijn zijde was werd me duidelijk toen ik Barend Boot ontmoette in zijn winkel te Baarn en ik niet alleen fantastische verhalen over koffie hoorde, maar ook een prachtige variatie aan kwaliteitskoffie proefde. Duidelijk andere koffie dan ik gewend was.

In den beginne
De geschiedenis van Boot koffie begint zo’n 50 jaar geleden als vader Boot bij een koffiebranderij werkt. Hij raakt onder de indruk van de enorme variatie aan aroma’s en verwondert zich over het feit dat al die boeiende individuele kwaliteiten doorgaans verdwijnen in anonieme blends. Het valt hem ook op dat de koffieboeren zelf amper weten wat er uiteindelijk met hun bonen gebeurt en hoe ze zich onderscheiden van anderen. Hij bouwt zelf een kleine, draagbare koffiebrander (The Golden Coffee Box) en neemt hem mee op reis. Bij de boeren brandt hij hun bonen en laat ze proeven hoe mooi en verschillend ze kunnen zijn. Dit stimuleert hem om zich op plantagekoffie te richten, zoals wijnhuizen ook wijnen van specifieke wijngaarden maken. Het aanbod en zijn enthousiasme levert hem veel waardering en sympathie op, maar helaas weinig handel. De markt is te klein, grote merken en espresso domineren de markt en het benodigde vakmanschap in veel restaurants blijkt onvoldoende ontwikkeld. Bovendien zijn veel horecagelegenheden erg gecharmeerd van ‘convenience’ en kiezen ze liever voor cupjes of pads dan voor losse koffie.

Vooroordelen versus succes
Ook het begrip filterkoffie stuit op allerlei bezwaren, veelal gebaseerd op vooroordelen, want werkelijke kennis ontbreekt. Filterkoffie wordt geassocieerd met lage kwaliteit terwijl grote merken cups en pads juist hebben gepositioneerd als topklasse producten. Waar espresso als ultiem type koffie wordt beschouwd, zucht filterkoffie onder een vervelend voetbalkantine- of uitvaartcentrum-imago. Barend Boot benadrukt dat filterkoffie niet alleen heel goed kan zijn, maar ook heel gemakkelijk in gebruik is. De koffie kan voor meerdere kopjes worden gezet en bewaard in een goede thermoskan blijft hij zeker 3 tot 4 uur in prima conditie. Talud9 in Utrecht was enkele jaren geleden één van de eerste zaken die filterkoffie werkelijk serieus neemt, hoewel ze koffie van Boot ook als espresso aanbieden. In 2018 eindigt koffie van Boot als onbetwiste nummer 1 in de Koffie Top 100 van Misset Horeca en is brede erkenning van de kwaliteit, ook die van de filtervariant, een feit. Ook internationaal heeft filterkoffie een positie op het hoogste culinaire niveau bereikt, zoals Alain Ducasse bevestigd met o.a. zijn ‘Le Café Alain Ducasse”.

Kwaliteit
Voorwaarde voor succes is altijd kwaliteit. Boot roemt de balans van mooie koffie, de souplesse en verschillende fruitaroma’s, de lange afdronk en de verrassende variatie aan geuren en smaken. Om perfectie te bereiken, hanteert Boot eigen uitgangspunten en technieken. Het liefst branden we de bonen (tot telkens 100kg) slechts 10-13 minuten (de meeste espresso wordt vaak veel langer gebrand). Water uit de groene boon verdampt in de oven en moleculen breken terwijl suikers karamelliseren; de pit zwelt en er is een ‘krak’ te horen die aangeeft dat de branding beëindigt kan worden. Voor espresso worden de bonen verder gebrand, tot een tweede ‘krak’ of zelf langer. Goedkope koffie heeft vaak een extra gebrande smaak die meer naar houtskool neigt dan koffie.

Afgestemd
Boot koffie heeft het branden al zo’n 25 jaar geleden afgestemd op de eigenschappen van specifieke koffiebonen. Zo werd de Javaanse donkerder gebrand en de Panamese juist niet. Deze laatste staat bekend om zijn delicate zoetheid en wordt gebrand tot net voor de 2e ‘krak’. Door de bonen daarna snel af te koelen blijven de subtiele aroma’s behouden. In principe betekent lichter branden meer fruitaroma’s, waarbij lichter betrekking heeft op zowel de temperatuur als de duur van de branding.
Dankzij betere technieken en meer kennis en ervaring is het branden vervolmaakt en kunnen specifieke nuances worden benadrukt. Dat geldt bijvoorbeeld voor de koffie van Finca Hartmann uit Panama. Boot doet al vele jaren zaken met deze plantage en kent hun bonen als geen ander. Al experimenterend ontdekten ze ook dat het decanteren van de Hartmann-koffie de aroma’s nog beter tot uitdrukking laat komen. De onderscheiding van Misset Horeca geldt daarbij als fraaie erkenning en waardering en van hun pionierswerk op het gebied van kwaliteitskoffie.

Ultieme balans
Ook de kennis van de bonen van- en bij andere finca’s is enorm toegenomen. Men wordt zich steeds bewuster van unieke eigenschappen en wil deze steeds meer tot uitdrukking laten komen. Voorheen werden 6 soorten Arabica onderscheiden in Panama, nu zijn dat er al 86 (wereldwijd zijn er honderden) en ze blijken allemaal gebaat bij een andere aanpak op de plantage, bij het branden én bij het bereiden. Dat lijkt overdreven, maar elke wijnliefhebber weet dat elk druivenras unieke eigenschappen heeft en ook dat een cabernet uit een andere omgeving of gemaakt volgens een andere vinificatie en met een andere lagering een geheel andere wijn zal opleveren. Boot proeft de bonen het liefst kort na de oogst en dan maximaal 10 selecties per half uur (met de nodige rust tussen elke sessie). Het proeven is gericht op het vinden van de ultieme balans tussen fruit en zoet. Lastig, want de boon is weliswaar schoon, maar nog hard en gesloten.
De basis voor een kampioenskoffie is de bes, geplukt als deze zijn meest zoete moment heeft bereikt. Van de beste bonen drogen de groene pitten in hun eigen vruchtvlees en zorgt regelmatig keren voor een perfecte droging met de juiste ontwikkeling van suikers in de bonen.

Hartmann
Boot heeft de Finca Hartmann vanaf het begin bijgestaan en de plantage zien ontwikkelen tot een voorbeeld en bron van inspiratie voor velen. Specialiteiten-koffie is maar een klein deel van de markt (5-8%) en het onderscheid in kwaliteit bij het grote publiek onbekend. Een ieder kent Grand Cru’s uit de wijnwereld, maar dat er koffiebonen met een echte sterrenstatus zijn, dat weet vrijwel niemand.
De ontwikkeling van specialty-coffee gaat hard en ook gepaard met soms extreme initiatieven. Boot is vooruitstrevend, maar vanuit een traditionele visie; daarom bij Boot bijvoorbeeld geen koffiebonen met een zeer hoge zuurgraad.

Geisha
Panama beschikt over ideale omstandigheden voor het verbouwen van koffie en loopt voor waar het kennis en ervaring betreft. Hier komt dan ook de Geisha vandaan, een Arabica waarvoor handelaren momenteel tot wel € 2000,00 per kilo betalen. Opvallend genoeg is de Geisha geen koffieboon die van nature uit Panama komt. Zijn geboortegrond ligt in Ethiopië, thuisland voor veel prachtige variëteiten. Hij kwam in de jaren ’60 van de vorige eeuw (via Costa Rica) naar Panama en leidde daar een redelijk anoniem bestaan (in blends) tot de Geisha van de Peterson familie uit Boquete in 2005 werd uitgeroepen tot winnaar van een belangrijke koffie-competitie. Dergelijke competities hebben de boeren doen zien hoe belangrijk het leveren van kwaliteit is; kwaliteit wordt beloond! Dat laatste is van essentieel belang, want de prijs van koffie is de laatste jaren amper veranderd terwijl het leven alleen maar duurder is geworden. Veel koffieboeren leven van een absoluut minimum en de concurrentie (o.a. uit Azië) neemt alleen maar toe. Boot zet zich daarom ook in voor een eerlijke behandeling van de boeren en werkt o.a. volgens het ‘Direct Trade – principe’, waarbij de boer tot 50% meer voor zijn bonen krijgt dan via “Fair Trade”.

Geluk
De koffie van Boot kost ook daarom meer dan een willekeurig pak ‘roodmerk’ uit de supermarkt, maar in kwalitatief opzicht is er dan ook een wereld van verschil. De koffie van Boot onderscheidt zich door een hele specifieke herkomst en unieke eigenschappen. De kwaliteit is subliem en als je nagaat dat je voor exclusieve soorten zoals de Geisha per kopje ongeveer € 1,00 tot € 1,25 aan koffie betaalt, dan valt de prijs alleszins mee. Dat is namelijk minder dan voor een (erg) matige huiswijn…
Qua handelingen vraagt een mooie kop koffie wel wat meer aandacht dan de gemiddelde huiswijn.
Vers gemalen koffie is een voorwaarde, net als de fijnheid van de maling, de hoeveelheid koffie, het type filter en de temperatuur van het water. Boot helpt zijn klanten graag ontdekken wat er allemaal mogelijk is met koffie en hoe ze het beste tot hun recht komen. “Geluk door smaak” is het motto dat Barend Boot hanteert en dan het liefst zonder suiker en zonder melk. De pure smaak van topkwaliteit koffie is namelijk ongeëvenaard. We hopen dat op het CONCOURS LE VIN EN DIRECT, het NK Blindproeven 2020 weer graag te laten proeven.

Voor meer informatie over Boot Koffie: klik hier

Deel dit bericht:

Facebook
Twitter
LinkedIn

Pays d’Oc IGP

Veelzijdige wijnen uit de IGP Pays d'Oc

Proeverij Pays d'Oc IGP bij Pitch PR te Amsterdam

Pitch Communicatie & PR nodigde media, importeurs en horeca uit om de ‘unieke Collection Pays d’Oc IGP 2019’ te komen proeven in hun kantoor te IJburg Amsterdam. Maar liefst 47 topwijnen konden er geheel vrijblijvend en in alle rust worden geproefd. Ik bezocht Pitch op vrijdag de 13e en miste dus de SPECIAL CRAZY CHRISTMAS BATTLE op woensdag onder begeleiding van Edwin Raben, maar daar was ik ook niet helemaal naar op zoek. Ik genoot van een lekker rustige proeverij, geen toestanden met (altijd goed bedoelde) lunches of diners, geen hijgende vertegenwoordigers, sales- of marketing manager in je nek; gewoon efficiënt en effectief. Dat had Pitch prima ingeschat en volledig onder controle; complimenten!

Het aangenaam proeven werd mede mogelijk gemaakt door Coravin, waardoor de wijnen langere tijd fris blijven en in optimale conditie konden worden geproefd. Het is natuurlijk jammer dat niet iedereen begrijpt dat Coravin niet bedoeld is voor wijn die met een schroefdop zijn afgesloten, maar goed, je kunt niet alles weten. Dat laatste heeft ook betrekking op weten wat je zoal proeft. Een mede-proefgenoot was (terecht) onder de indruk van een wijn van Gérard Bertrand en toonde zich wel genegen om met deze wijn te werken; zijn specialiteit is namelijk ‘wijnen van kleine, ambachtelijk werkende wijnboeren’. Een korte toelichting op het wijnhuis deed zijn bubbel uiteenspatten….. Gelukkig vond hij de wijn toch al opvallend duur voor een ‘Pays d’Ocje’, dus veel verdriet had hij er niet over. Voorbeelden van het feit dat een ‘bescheiden’ appellatie ook fenomenale wijnen kan voortbrengen, maakte helaas weinig indruk. Sommige vervelende voordelen zijn lastig de wereld uit te helpen…

De meeste wijnen die ik proefde presenteerden zich naar verwachting; aangename ‘middle of the road’ wijnen met een goede expressie van de druif. Druivenrassen als de rolle (vermentino), petit verdot, grenache (in alle kleur-varianten) en cabernet voelen zich prima thuis in de Languedoc, iets wat ik overigens niet proefde in verschillende chardonnays en enkele pinot noirs. Slechts bij één wijn vroeg ik me zelfs af waarom deze in vredesnaam gebotteld en geselecteerd was. Gelukkig betrof het een wijn van de Wijnbeurs en die hebben mij niet nodig om hun bulkbagger te promoten; ze hebben andere gekken al voor dat karretje gespannen.

Uiteindelijk bleek aan goed aantal wijnhuizen hun reputatie weer volledig waar te maken. Gayda (importeur Pasteuning) en Domaine Clavel (de Logie) zijn voor mij een absolute aanraders en Laurent Miquel (te koop bij de Wijnkring) een betrouwbare leverancier van meerdere goedgemaakte, toegankelijke wijnen. Domaine Paul Mas (in Nederland vertegenwoordigd door Poot Agenturen) was eveneens aanwezig in mijn lijstje met goed scorende wijnen, terwijl ook de wijnen van Domaine de Cigalus (nog geen importeur) Bruna Andrea (Drinks & co) en Domaine les Yeusus (Résidence Wijnen) prima smaakten.

Veel ‘leuke’ wijnen dus en meestal te koop voor een nog altijd redelijke prijs. Dat voor de Cigalus Blanc van Domaine de Cigalus (onderdeel van de Gérard Bertrand – groep) een kleine 30 euro betaald moet worden is misschien even schrikken, maar de wijn is die prijs beslist waard, zelfs al is het maar een Pays d’Oc… 😉

Deel dit bericht:

Facebook
Twitter
LinkedIn

Just Fucking Good Wine

Just fucking good wine...

Sommige wijnen trekken- en vragen aandacht...

Je kunt het leuk vinden of niet, maar marketing is onlosmakelijk verbonden met het succes van bepaalde wijnen. De grote jongens uit Bordeaux weten dat als geen ander en de bekendste Champagnehuizen zouden niet bestaan zonder.  In Nederland hebben uitgekiende marketingstrategieën er toe geleid dat er zelfs flessen Slurp en vele unieke, zeldzame wijnen van de Wijnbeurs worden verkocht.

Onderdeel van slimme marketingpraktijken is het inzetten van celebrities of autoriteiten, beroemdheden die hun naam met genoegen voor veel geld verkopen en alles aanprijzen waarmee ze de nodige centen kunnen verdienen. Aanbevelingen van bijvoorbeeld James S. gaan bij mij om deze reden steevast de digitale kliko in.

Met een zekere regelmaat zie ik bevindingen van collega’s die me soms irriteren, maar soms ook intrigeren en inspireren. Een tijdje geleden ontving ik een mail met daarin de beoordeling van een wijn van Derrick Neleman. De wijn kreeg een zeldzaam hoge score van ‘10-‘ en dat wilde ik natuurlijk ook wel eens proeven.

Ik kreeg per ommegaande een fles toegestuurd en kon niet wachten om hem te proeven. Nu heb ik best wel ‘een beetje proefervaring’, maar ik pretendeer niet alle wijsheid in pacht te hebben en wilde hem graag met enkele geestverwanten proeven. Gisteravond vond ik een goede vriend en vriendin (beiden gelouterd in de Nederlandse wijnwereld) bereid mee te proeven en ik serveerde ze de wijn ‘blind’ en zonder enig commentaar.

Onze reacties op de wijn kwamen grotendeels overeen; een erg lekker glas wijn, Spaans getypeerd, sappig, rond en zeer toegankelijk en smakelijk. De dame in kwestie vond hem minder doordrinkbaar dan ik en de andere proefgenoot achtte hem niet heel onderscheidend of anderszins bijzonder, maar we waren het er over eens: dit is een zeer geslaagde wijn, zeker in zijn prijsklasse. Een wijn waar je een zeer grote groep consumenten heel erg blij mee maakt.

Over de 10- hebben we het maar heel kort gehad. Cijfers zeggen immers niks over een wijn; ze zijn altijd te hoog en nooit hoog genoeg. Belangrijker zijn de boodschap en de beleving van de wijn; in dit geval een wijn van biologisch geteelde druiven, van (voornamelijk) een minder bekend druivenras (de verdil), door een Nederlander gemaakt, slim verpakt met een ‘catchy’ naam en garant voor veel drinkplezier.

Wat ons betreft: een aanrader.

Voor meer informatie, klik hier

 

Deel dit bericht:

Facebook
Twitter
LinkedIn